فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با آغاز جنگ جهانی اول و به‌رغم اعلام بی‌طرفی ایران از سوی احمد شاه قاجار، پای ایران به جنگ کشیده شد و برخی از شهرهای ایران به اشغال قوای روسیه، انگلستان و عثمانی درآمد. در میان مناطق اشغال شده، آذربایجان و شهر ارومیه و حومة آن به‌ دلیل تنوّع قومی، گوناگونی دینی و مذهبی و تفاوت‌های شیوة زیستی، در بحرانی عمیق فرو رفت. هدف جستار حاضر، بررسی و تحلیل عملکرد دولت ایران در کنترل بحران ارومیه است. این پژوهش می‌کوشد با مطالعة زمینه‌های بروز بحران ارومیه به این پرسش پاسخ دهد که دولت قاجار برای کنترل بحران ارومیه چه گام‌هایی برداشت و نتایج آن گام‌ها چه بود؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، هیأت حاکمة قاجار در سه عرصة مذاکره با دول اشغال­گر برای تخلیة قوای‌شان از آذربایجان، اعزام ولیعهد به تبریز و تغییر حکمرانان ارومیه می‌کوشید بحران را کنترل کند؛ اما به ‌دلیل ضعف مفرط دولت مرکزی، بحران مالی فزاینده و فقدان نیروی نظامی قابل اعتنا نتوانست دستاوردی در کنترل بحران داشته باشد. روش پژوهش حاضر، تاریخی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است.