فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه رازیانه (L. Foeniculum vulgare) عضوی از خانواده Apiaceae است که به علّت داشتن ترکیبات شیمیایی و دارویی شناخته می‌شود. در این پژوهش ابتدا شرایط بهینه جهت تولید کالوس از ریزنمونه‌‌های حاصل از شاخساره گیاه رازیانه مورد بررسی قرار گرفته و سپس ترکیبات بیوشیمیایی کالوس‌های حاصل اندازه‌گیری شد. جهت تولید کالوس ریزنمونه‌‌های حاصل از شاخساره گیاه رازیانه روی محیط کشت MS حاوی تنظیم‌‌کننده‌‌های رشد گیاهی مختلف Kin یا BAP (صفر، 1/0 و 5/0 میلی گرم بر لیتر) به تنهایی و یا در ترکیب با 2,4-D یا NAA و یا IBA (هر یک در غلظت‌های صفر، 5/0، 1، 2 و 4 میلی گرم در لیتر) کشت شدند و درصد تولید کالوس، ریشه و اندام هوایی و ترکیبات بیوشیمیایی نمونه کالوس­های حاصل (میزان فعالیت آنزیم­های پراکسیداز و کاتالاز، میزان تجمع اسید آمینه پرولین، فلاونوئید­کل و آنتوسیانین) پس از 3 الی 4 هفته ثبت شدند. طبق نتایج به دست آمده در این پژوهش مشخص شد که بیشترین درصد تولید کالوس (100 درصد) مربوط به محیط کشت­ حاوی Kin (غلظت­های 1/0 یا 5/0 میلی­گرم بر لیتر) در کنار NAA (غلظت­های 1 یا 2 یا 4 میلی­گرم بر لیتر) بود. از نظر درصد تولید ریشه از کالوس نیز بهترین (100 درصد) مربوط به محیط کشت MS+ 2,4-D (2mg/L)+ BAP (0.1mg/L) بود. از سوی دیگر مشخص شد بیشترین میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز و کاتالاز و اسیدآمینه پرولین مربوط به محیط کشت MS+ IBA (1mg/L)+ BAP (0.5mg/L) است. همچنین بیشترین مقدار فلاونوئید در محیط کشت MS+ NAA (2mg/L)+ BAP (0.5mg/L)  مشاهده شد. طبق نتایج حاصل، استفاده از تنظیم­کننده­های رشدگیاهی تأثیر مثبت و معنی­داری بر مقدار تولید کالوس، تولید ریشه و اندام هوایی و نیز ویژگی­های بیوشیمیایی گیاه رازیانه داشت. در پژوهش حاضر، بیشترین میزان ترکیبات بیوشیمیایی به ویژه میزان فلاونوئیدکل و محتوای آنتوسیانینی در کشت درون ‌‌شیشه‌‌ای گیاه رازیانه با افزایش غلظت اکسین و سیتوکنین همراه بود.