فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 هجوم استعمارگران پرتغالی به ایران و چیرگی آنان بر بخشی از این سرزمین، سبب شد تا برخی از ساکنان این مرز و بوم با هر گونه سلاحی، اعم از نظامی و فرهنگی به مبارزه با این بیدادگران برخیزند که از جملۀ آنان، سرایندگان منظومه­های حماسی جنگنامۀ «­کِشم» (1032 هجری) و «جُرون­نامه» منسوب به قدری (1042 هجری) بودند، که شعر آنان بستر مناسبی جهت انعکاس جلوه‌های ارزشمند پایداری در برابر دشمن است. پژوهش حاضر با روش کتابخانه­ای در پی پاسخ به این مسأله است که دو منظومه جنگنامۀ «­کِشم» و «جُرون‏نامه» چه مضامین و جلوه­هایی از ادبیات پایداری در بر دارند؟ یافته پژوهش حاکی از این است که مهم­ترین جلوه­ها و بن­مایه­های ادبیّات مقاومت در اشعار سرایندگان جنگنامۀ «کِشم» و «جُرون­نامه» عبارتند از: وطن­دوستی، شناساندن چهرۀ استعمارگران، نفرت از بیگانگان، غیرت­دینی، عدالت­طلبی و ظلم­ستیزی، مرثیه بر شهدای راه میهن، تفاخر به شاهان و اسطوره­های آرمانی ایران، اتّحاد و همبستگی. سرایندگان جنگنامۀ «­کِشم» و «جُرون‏نامه» برای بیان مضامین، از دو نوع بیان مستقیم و بیان غیرمستقیم بهره بردند. در ضمن آنان برای عامه فهم­شدن اشعار، از زبان عامیانه­ای استفاده کرده­اند که در برخی ابیات لحن و فضای حاکم بر اشعار ذکر­شده آمیخته از حماسه، طنز، هجو و اعتراض نسبت به استعمارگران پرتغالی است.