فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از اصطلاحات روایی، هائشات است که دارای احکام و آثار فقهی می­‌باشد. این پژوهش در صدد است با روش توصیفی و تحلیلی به این سؤال اساسی پاسخ دهد که هائشات چیست و چه حکم فقهی دارد؟ نگارنده تلاش نموده­ این موضوع را با توجه به معانی آن در دو بُعد فتنه و ترس بررسی کند. براین اساس اگر شخصی در فتنه و ناآرامی­‌ها کشته شود، باید از دو جنبه عبادی (غسل و نماز) و مالی (دیه) بررسی نمود که در اینجا سه حالت متصور است: نخست، اگر مقتول برای مقابله با فتنه کشته شده، شهید محسوب می­‌شود. حالت دوم، مقتول در فتنه و ناآرامی، مردم معمولی هستند که به صورت اتفاقی کشته شده­‌اند، که او را غسل داده و نماز می­‌خوانند و دیه ایشان بر عهده بیت­‌المال است تا خون ایشان پایمال نگردد. حالت سوم، اگر مقتول جزو فتنه­‌گران باشد، در این صورت اختلاف­‌نظر وجود دارد، اما ایشان را غسل داده و نماز می‌خوانند. هم­‌چنین اگر کسی به­‌خاطر ترس از شب یا روز کشته یا مجروح شود، دیه­‌اش بر عهده بیت­‌المال است، به شرطی که افراد متهم و لوثی وجود نداشته باشد. در این پژوهش به احکام فقهی، روایی و تفسیری اهل­‌سنت در بحث هائشات توجه شده، البته در متون اهل­‌سنت، حکم مقتول در فتنه اشاره گردیده اما در مورد مقتول به خاطر ترس چیزی بیان نشده است.