تأثیر نوع و غلظت عوامل محرک بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و تولید متابولیت‌های ثانویۀ بافت کالوس گیاه مورینگا (Moringa oleifera L.)

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان -پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان - پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان ‏- پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

5 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22108/ijpb.2023.138311.1325
چکیده

گیاه مورینگا (Moringa oleifera L.)، گیاهی دارویی است که بسیاری از ترکیبات دارویی و متابولیت‌های ارزشمند ازجمله فلاونوئیدها را دارد. باتوجه‌به اهمیت دارویی و درمانی این گیاه، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر محرک‌هایی مانند متیل جاسمونات، سالیسیلیک‌اسید و فنیل‌آلانین بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و تولید متابولیت‌های ثانویۀ بافت کالوس آن در شرایط درون‌شیشه انجام شد. نتایج نشان دادند غلظت‌های بیشتر سالیسیلیک اسید و متیل‌جاسمونات سبب افزایش معنادار میزان فعالیت آنزیم پراکسیداز در کالوس‌های تیمار‌شده می‌شود؛ همچنین کالوس‌های تیمارشده با متیل‌جاسمونات و فنیل‌آلانین در بیشتر غلظت‌ها و مدت زمان‌ها در مقایسه با تیمار شاهد به‌طور معنادار فعالیت آنزیم کاتالاز بیشتری نشان دادند. بیشترین مقدار فلاونوئید (628/0 میلی‌گرم‌بر‌گرم وزن کالوس) به محیط‌کشت حاوی 200 میلی‌گرم‌در‌لیتر متیل‌جاسمونات برای زمان 96 ساعت تعلق داشت. از نظر مدت زمان تیمار، در بیشتر تیمارها میزان تولید آنتوسیانین با افزایش مدت زمان استفاده از محرک‌ها افزایش یافت. بر اساس نتایج، افزایش غلظت سالیسیلیک‌اسید از 50 به 100 و 200 میلی‌گرم‌در‌لیتر به‌ویژه برای مدت زمان 48 ساعت سبب افزایش میزان تولید روتین در کالوس‌های گیاه مورینگا شد. بیشترین میزان کوئرستین (38/5 میلی‌گرم‌بر‌گرم وزن تر کالوس) در محیط‌کشت حاوی 200 میلی‌گرم‌در‌لیتر متیل‌جاسمونات به‌مدت 96 ساعت و بیشترین میزان کمپفرول (45/3 میلی‌گرم‌در‌گرم وزن تر کالوس) در محیط‌کشت حاوی 100 میلی‌گرم‌در‌لیتر سالیسیلیک‌اسید به‌مدت 96 ساعت مشاهده شد.