بررسی و تحلیل مواضع ایلخانی قشقایی در نحوه تعامل با قوای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در جنگ جهانی اول (از آغاز جنگ تا می 1918 / اردیبهشت 1298 )

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه خلیج فارس بوشهر

2 دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه خلیج فارس بوشهر

doi
چکیده

 طی جنگ جهانی اول، جنوب ایران متأثر از رقابت و تخاصم قوای فرامنطقه­ای درگیر در جنگ؛ اوضاع متشنجی داشت. در این راستا حضور قوای وطن­پرست در سپهر عمومی سیاسی ـ امنیتی فارس متأثر از اقدامات و حضور دو قدرت فرامنطقه­ای قابل‌تحلیل و ارزیابی است. چگونگی برخورد و تعامل ایلخانی قشقایی با قوای فرامنطقه­ای و تعلل­های وی در همکاری با نیروهای ملی و مردمی و در مقابل چرایی مماشات او با بریتانیایی­ها در آغاز جنگ و نبرد با آنان پس از واقعه خان زنیان به‌عنوان سؤال اصلی طرح‌شده و این فرضیه که خطر حذف از صحنه قدرت، ایلخانی قشقایی را بر آن داشت تا سرانجام وارد مقابله مستقیم و جنگ با انگلیسی­ها گردد؛ مورد ارزیابی قرار می­گیرد. در این نوشتار با تأکید بر اسناد، منابع و داده‌های نو و مقابله آن‌ها با تحقیقات جدید و اسناد موجود، نشان داده خواهد شد، ایلخانی قشقایی نه‌تنها از اتخاذ موضعی صریح در همراهی با مجاهدین جنوب خودداری کرد بلکه در مواضعه با رقبا و دشمنان سنتی خود وارد بازی پیچیده­ای گردیده است.