شناسایی عوامل خانوادگی در بروز ناهنجاری‌های عاطفی دانش‌آموزان از دیدگاه والدین: یک مطالعه ی پدیدارشناسی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 عضو هیأت علمی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکترای تخصصی روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
چکیده

هدف این مطالعه شناسایی عوامل خانوادگی در بروز ناهنجاری‎های عاطفی دانش‌آموزان از دیدگاه والدین دارای فرزندان با و بدون ناهنجاری‌های عاطفی بود. این مطالعه کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. در همین راستا،20 زوج (10 زوج دارای فرزندان با ناهنجاری و 10 زوج دارای فرزندان بدون ناهنجاری) به روش نمونه‌گیری تغییرات بیشینه انتخاب و از طریق مصاحبه‌ی نیمه ‌ساختاریافته بررسی شدند. ناهنجاری‌های دانش‌آموزان در دامنه اختلالات عاطفی مانند افسردگی اساسی، افسردگی دیس‌تایمی، اختلال دوقطبی، فوبی و اضطراب فراگیر قرار داشت. اطلاعات با روش تحلیل محتوا تحلیل شدند. نتایج تحلیل محتوا به شناسایی 7 تم منتهی شد. این موضوع‌ها شامل "از هم گسیختگی خانوادگی"، " عدم تمایزیافتگی عاطفی والدین و فرزندان"، "نظام عاطفی مغشوش خانواده"، "در هم آمیختگی وظایف"، "کنترل شدید"، " یارگیری والدین برای حفظ موجودیت خود" و" استفاده ابزاری از فرزندان" بود. بر اساس نتایج به دست آمده، شیوه‌های پرورشی-رفتاری والدین می‌توانند زمینه ناهنجاری‌های عاطفی را در فرزندان فراهم کنند یا به تشدید آن کمک نمایند.