نقش میانجی‌گر انگیزش تحصیلی در تبیین روابط بین خودکارآمدی تحصیلی و خود تنظیمی تحصیلی با فرسودگی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر

نویسندگان

1 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.

3 دانشیار مشاوره، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی(سازمان سمت)، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

doi
10.22038/mjms.2019.14269
چکیده

مقدمهعوامل متعددی در فرسودگی تحصیلی دانش­آموزان نقش دارند و مرور پژوهش­ها نشان دادند که بین خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی ارتباط وجود داد، اما آیا انگیزش تحصیلی می­توان رابطه بین خودکارآمدی و خودتنظیمی تحصیلی با فرسودگی تحصیلی را میانجی­گیری بکند؟این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی انگیزش در روابط  بین خودکارآمدی و خود تنظیمی تحصیلی با فرسودگی تحصیلی دانش­آموزان دختر پیش­دانشگاهی انجام شد.روش کارروش تحقیق مطالعۀ حاضر، همبستگی بر اساس مدل­یابی معادلات ساختاری بود. با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای تعداد 350 نفر دانش­آموز از جامعۀ آماری دانش­آموزان پیش­دانشگاهی شهر تهران انتخاب شدند و به پرسش­نامه­های فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (1997)، پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی تحصیلی میجلی و همکاران (2000)، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی  زیمرمن و مارتیز-پونز ( ۱۹۸۶) و انگیزش تحصیلی والرند و همکاران (1992) پاسخ دادند.نتایجنتایج آزمون مدل ساختاری نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی با هر سه مؤلفه فرسودگی تحصیلی(خستگی تحصیلی، بی علاقگی و ناکارآمدی درسی) همبستگی منفی دارد (0/001≥p). انگیزه تحصیلی درونی به صورت منفی و بی­انگیزگی تحصیلی و انگیزه تحصیلی بیرونی به صورت مثبت با مؤلفه های فرسودگی تحصیلی همبسته بودند (0/001≥p). در نهایت خود تنظیمی تحصیلی به صورت با مؤلفه های سه گانه فرسودگی تحصیلی همبسته بوده و ابعاد انگیزش تحصیلی به صورت معنادار رابطه بین خودتنظیمی تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی با فرسودگی تحصیلی را میانجیگری می­کند (0/001≥p). در نهایت شاخص های برازندگی به دست آمده مدل کلی با داده های گردآوری شده، برازش مطلوب را دارد.نتیجه گیری  انگیزش تحصیلی عنصری مهم و ضروری در دوره تحصیل است که می­توان با تقویت و بهبود آن در دانش­آموزان، موفقیت تحصیلی آنها را تضمین نمود.