تأثیر آتش‌سوزی سطحی بر پویایی برخی از ویژگی‌های شیمیایی خاک جنگل، سردشت، آذربایجان‌غربی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 کارشناس جنگلداری، اداره منابع طبیعی شهرستان سردشت، سردشت، ایران.

4 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.30466/jfrd.2020.120873
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر آتش­سوزی بر برخی از خصوصیات شیمیایی خاک در جنگل‌های شهرستان سردشت که در شهریورماه سال 96 دچار آتش­سوزی شد، انتخاب شد. منطقه شاهد یا نسوخته با شرایط یکسان در مجاورت منطقه سوخته انتخاب شد. پس از بررسی شرایط جنگل در هر منطقه تعداد نه قطعه­نمونه با مساحت 500 مترمربع و در مجموع 18 قطعه­نمونه با استفاده از روش سیستماتیک تصادفی و ابعاد 100×100 متر پیاده شد. نمونه‌های خاک در مرکز هر قطعه‌نمونه و در عمق صفر تا 10 سانتی‌متر طی سه نوبت: 1- بلافاصله پس از آتش­سوزی 2- سه ماه پس از آتش‌سوزی و 3- شش ماه پس از آتش‌سوزی برداشت شدند. عامل­های N، Mg، Ca، Oc، P، K، Ec و pH اندا­زه­گیری شدند. نتایج نشان داد که عناصر خاک در منطقه سوخته به مقدار اندکی بیشتر از خاک نسوخته بود که این افزایش از نظر آماری معنی­دار نشد. نتایج آنالیز اندازه‌های تکراری نشان داد که تأثیر زمان بر مقدار اسیدیته (pH)، کلسیم و منیزیم در منطقه سوخته و نسوخته از نظر آماری معنی­دار است به‌طوری‌که بیشترین تغییر در زمان سه ماه پس از آتش‌سوزی مشاهده شد. درمجموع می‌توان گفت که شدت کم آتش­سوزی سطحی اتفاق افتاده در منطقه، تأثیر زیادی بر خصوصیات شیمیایی خاک نداشت به‌طوری‌که پس از گذشت 6 ماه از آتش‌سوزی، مقدار بیشتر عناصر به سطوح قبل از آن برگشتند.