فرآوری بیولوژیک پسماند قارچ دکمه‌ای با یک کنسرسیوم میکروبی: تأثیر بر عملکرد رشد و ضریب تبدیل در جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 دانشگاه علم و صنعت ایران

2 دانشگاه علم و صنعت ایران

3 دانشگاه علم و صنعت ایران

doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2026.1240177
چکیده

مدیریت پسماندهای صنایع کشاورزی، گامی مؤثر در راستای توسعه پایدار و کاهش چالش‌های زیست‌محیطی است. پسماندهای قارچ دکمه‌ای غنی از ترکیبات مغذی هستند که می‌توانند به عنوان منبعی ارزان در جیره طیور استفاده شوند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تخمیر بیولوژیک دورریز قارچ خوراکی دکمه‌ای بر عملکرد رشد و وزن‌گیری جوجه‌های گوشتی نژاد LSL انجام شد. در این مطالعه، ۲۱ قطعه جوجه یک‌روزه نژاد LSL در قالب سه تیمار (شاهد، جیره حاوی ۵% تفاله تخمیری، و جیره حاوی ۱۰% تفاله تخمیری) به مدت ۲۱ روز پرورش یافتند. ویژگی‌های میکروبیولوژیکی و آنالیز تقریب ترکیبات تفاله (پروتئین و چربی) نیز ارزیابی شد. نتایج آزمایشگاه میکروبیولوژی نشان داد که گونه‌های لاکتوباسیلوس باکتری‌های غالب در فرآیند تخمیر بودند. میزان پروتئین تفاله فرآوری‌شده بین 75/15 تا 01/16 درصد تعیین شد. در پایان دوره (روز ۲۱)، میانگین وزن جوجه‌ها در تیمار ۵% تفاله (۲۳۲ گرم) به طور معنی‌داری نسبت به گروه شاهد (۲۲۵ گرم) به مقدار 3 درصد افزایش یافت (05/0>P). همچنین، افزودن 5% تفاله منجر به بهبود ضریب تبدیل غذایی از 44/1 در گروه شاهد به 37/1 گردید. با این حال، افزایش سطح تفاله به ۱۰% منجر به کاهش معنی‌دار وزن (۲۱۵ گرم) نسبت به گروه شاهد شد. استفاده از پسماند فرآوری‌شده قارچ دکمه‌ای در سطح ۵ درصد، به دلیل خواص پروبیوتیکی و محتوای پروتئینی مناسب، می‌تواند عملکرد رشد جوجه‌ها را بهبود بخشیده، در حالی که دوزهای بالاتر (۱۰%) اثرات منفی بر رشد دارد.