ارزیابی مقاومت آنتی‌بیوتیکی باسیلوس سرئوس جدا شده از سبزی خشک‌شده عرضه شده در بازارهای روز و هفتگی شهر چالوس، ایران

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2026.1241866
چکیده

سبزی‌های خشک به دلیل ماهیت و فرآوری منبع بالقوه آلودگی با باسیلوس سرئوس هستند و یکی از راه‌های ورود باکتری به انواع غذا هستند. این مطالعه با هدف ارزیابی میزان آلودگی سبزی‌های خشک بازارهای روز و هفتگی شهر چالوس به باسیلوس سرئوس و الگوی مقاومت آنتی‌بیوتیکی ایزوله‌ها انجام شد. ۲۳۲ نمونه سبزی خشک از بازارهای روز (۱۵۷ نمونه) و هفتگی (۷۵ نمونه) چالوس جمع‌آوری شد. درصد آلودگی به روش کشت طبق استاندارد ملی ایران و مقاومت آنتی‌بیوتیکی سویه‌های جدا شده به اریترومایسین، کلیندامایسین، ونکومایسین، ایمی‌پنم و سیپروفلوکساسین با روش آنتی‌بیوگرام ارزیابی گردید و تحلیل آماری با آزمون کای اسکوئر انجام شد. نتایج نشان داد که در کل مطالعه 8/10 درصد نمونه‌ها به باسیلوس سرئوس آلوده بودند. میزان آلودگی بین نمونه‌های بازار روز (9/8 درصد) و بازار هفتگی (7/14 درصد) تفاوت آماری معنی‌داری نداشت، همچنین نوع سبزی نیز تفاوت معنی‌داری (05/0<p) نداشت. بیشترین مقاومت به اریترومایسین (16 درصد) و سیپروفلوکساسین (12 درصد) مشاهده شد. با این وجود تفاوت مقاومت بین انواع آنتی‌بیوتیک‌ها معنی‌دار نبود (05/0<p) و تعداد سویه‌های مقاوم در بازار هفتگی به طور معنی‌داری (05/0>p) بیشتر از بازار روز بود. می‌توان ادعا کرد آلودگی سبزی‌های خشک به باسیلوس سرئوس گسترده است و به نوع بازار یا سبزی وابسته نیست، که بر اهمیت بهداشت در زنجیره تامین کلی دلالت دارد. تفاوت معنی‌دار در مقاومت آنتی‌بیوتیکی بین بازارها، نشان‌دهنده تاثیر شرایط محیطی و مدیریتی بر سویه‌های مقاوم است. وجود مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌های کلیدی، نیاز به پایش مستمر و اقدامات کنترلی در زنجیره غذایی را ضروری می‌سازد.