بررسی تطبیقی تأثیر تنوع سهامداران بر بازده، ریسک‌پذیری و صادرات در صنایع غذایی و پتروشیمی

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.71516/qafj.2026.1245998
چکیده

با توجه به نقش محوری صنایع پتروشیمی و غذایی در سبد صادرات غیرنفتی کشور، بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد مالی و ریسک‌پذیری این شرکت‌ها از اهمیت راهبردی برخوردار است. هدف از انجام این تحقیق، بررسی تطبیقی تأثیر تنوع سهامداران بر بازده و ریسک‌پذیری شرکت‌های فعال در دو صنعت پتروشیمی و غذایی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. پژوهش حاضر به روش توصیفی-همبستگی و از نوع کاربردی انجام شده است. داده‌های تحقیق با استفاده از مدل‌های رگرسیونی به روش داده‌های ترکیبی (تلفیقی) تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌های تحقیق نشان داد که تنوع سهامداران بر هر دو عامل بازده سهام و ریسک‌پذیری شرکت‌ها تأثیر معناداری داشته است؛ به‌گونه‌ای که تحلیل‌های تطبیقی حاکی از تفاوت رفتاری این دو صنعت در مواجهه با تغییرات ساختار مالکیت می‌باشد. همچنین متغیرهای کنترلی نظیر اندازه شرکت، اهرم مالی و نقدشوندگی سهام بر بازده سهام تأثیر مثبت داشته‌اند، درحالی‌که تأثیر عدم‌تقارن اطلاعاتی بر بازده سهام تأیید نشد. با عنایت به نقش کلیدی صنایع غذایی و پتروشیمی در صادرات غیرنفتی کشور، نتایج این پژوهش دلالت‌های مهمی برای سیاست‌گذاران بازار سرمایه و مدیران مالی شرکت‌ها به‌منظور بهبود ساختار مالکیت و ارتقای عملکرد صادراتی دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که اصلاح ساختار مالکیت به‌سمت تنوع‌بخشی سهامداران، می‌تواند ضمن افزایش بازده و کاهش ریسک، بستر مالی مناسبی برای جهش صادراتی شرکت‌های فعال در این دو صنعت راهبردی فراهم آورد.