فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تفسیر تطبیقی و تقریبی به‌رغم این‌که از جهت کاربردی، سابقه‌ای دیرین در تفاسیر متقدمان دارند و در زمان معاصر نیز به آن دو اهتمام ویژه شده، اما از جهت نظری و مبانی، کمتر به آن‌ها پرداخته ‌شده است. همچنین با توجه به این‌که تطبیقْ به تفاوت آرای تفسیری، و تقریبْ به شباهت آرای تفسیری نظر دارد، بررسی و مقایسۀ علمی و دقیق این دو تفسیر، امری لازم است تا بتوان به این سؤال پاسخ داد که آیا همراهی این دو تفسیر در کنار هم امکان دارد یا خیر؟ نتایج این پژوهش که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده، گویای این است که در دو صورت، همراهی تفسیر تطبیقی با تقریبی امکان ندارد: یکی در حالتی که رویکرد تفسیر تطبیقی، جدلی یا مذهبی باشد، و دیگر این‌که مفسر، رویکرد تقریبیِ افراطی داشته باشد که در این صورت، در برابر آیاتی که دارای اختلاف آرای مذاهب است سکوت می‌کند. اما اگر تفسیر تطبیقی با رویکرد تقریبیِ متعادل و صحیح به بررسی و نقد آرا و نظرات مفسران بپردازد، همدیگر را هم‌پوشانی و یاری می‌کنند تا به اهداف تعریف‌شدۀ خود، بدون آسیب‌زایی برسند. با توجه به این‌که در دو صورتِ عدم امکان، ثمرۀ تفسیر خارج از اهداف آن‌هاست و منجر به شدت گرفتن اختلافات‌ می‌شود، تنها راه برای رسیدن به یک تفسیر تطبیقی و یک تفسیر تقریبی اثرگذار، بهره‌گیریِ هر دوی آن‌ها در کنار هم است.