تحلیل روش‌های جنگ شناختی و راهکارهای مقابله با آن در بستر سورۀ احزاب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

2 استاد، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

3 استادیار، گروه علوم قرآنی و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

doi
10.30513/qd.2025.7133.2579
چکیده

جنگ به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر در زندگی اجتماعی بشر در قرون و اعصار مختلف از شکلی به شکل دیگر توسعه و تکامل یافته است. امروز در جهان معاصر با جنگ شناختی و ادراکی از سوی جبهۀ باطل روبه‌روییم. جنگ شناختی بسیار پیچیده‌تر و خطرناک‌تر از انواع پیشین خودش است، که در آن به باورها و نگرش افراد هجوم می‌شود. جنگ‌ شناختی‌ به‌ معنای هدف‌ قرار دادن‌ قوۀ‌ شناخت‌ عموم‌ مـردم‌ و نخبگان‌ جامعۀ‌ هدف‌ با تغییر هنجارها، ارزش‌هـا، باورهـا، نگرش‌هـا و رفتارهـا از طریـق‌ مـدیریت‌ ادراک‌ و برداشت‌ است. جنگ‌های مشرکان و کفار با رسول خدا در صدر اسلام یکی از بسترهای جنگ شناختی در کنار جنگ سخت می‌باشد. نوشتار پیشِ رو با تحلیل مهم‌ترین روش‌ها و راهبردهای جنگ شناختی دشمن در بستر سورۀ احزاب نشان می‌دهد: هراس‌افکنی و نا‌امیدسازی، مسئولیت‌گریزی و راحت‌طلبی در جامعه، شایعه‌پراکنی، ایجاد خط تردید، اضطراب در اندیشه به هدف قطبی‌سازی و اختلاف‌افکنی و ایجاد تشکیک در حقانیت نظام دینی، روش‌های دشمن در جنگ شناختی هستند. مهم‌ترین راهبردهای مقابله با جنگ شناختی دشمن، تقویت قوای شناختی امت اسلامی همچون تبیین چهرۀ باطل، ولایت‌پذیری، استقامت و تاب‌آوری، امیدآفرینی، هوشیاری و اتحاد و هم‌بستگی جامعۀ اسلامی است.