قابلیت مقایسۀ صورتهای مالی، رقابت بازار محصول و اجتناب مالیاتی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
3 استادیار حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
4 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
doi
10.22108/far.2020.120404.1562چکیده
شرکتها همواره به دنبال راهکارهایی برای پرداخت کمتر مالیاتاند؛ اجتناب مالیاتی، یکی از این راهکارها است. افزایش قابلیت مقایسۀ صورتهای مالی با برجستهکردن شباهتها و تفاوتهای شرکتهای مختلف، امکان شناسایی معاملات غیرعادی شرکتها را افزایش و تمایل مدیران را نسبت به اجتناب مالیاتی کاهش میدهد؛ بنابراین، هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر قابلیت مقایسۀ صورتهای مالی بر اجتناب مالیاتی و همچنین، بررسی نقش تعدیلکنندۀ رقابت بازار محصول در این رابطه است. بدین منظور، اطلاعات 110 شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1396-1391 با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه مبتنی بر دادههای ترکیبی بررسی شدند. نتایج نشان دادند قابلیت مقایسۀ صورتهای مالی بهمنزلۀ یک سازوکار حاکمیتی، از رفتارهای فرصتطلبانه مدیران ازجمله اجتناب مالیاتی ممانعت میکند. همچنین، یافتهها نشان دادند ارتباط منفی بین قابلیت مقایسه و اجتناب مالیاتی در شرکتهایی شدت کمتری دارد که در صنایع با رقابت بالا فعالیت دارند. این نتیجه تأیید میکند فشار رقابتی، انگیزۀ مدیران را برای اجتناب مالیاتی افزایش میدهد؛ زیرا از این طریق وجوه نقد بیشتری بهمنظور سرمایهگذاری و سبقتگرفتن از رقبا در اختیار دارند.
