فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهدر اثر پیشرفت پیوند عضو، مسافرت برای پیوند روزبه‌روز بیشتر شده است. مسافرت افراد به‌منظور پیوند عضو رفتاری مشروع است که در برخی شرایط یا در صورت ارتکاب برخی رفتارهای غیراخلاقی یا غیرقانونی تحت عنوان «توریسم پیوند»شناخته می‌شود. توریسم پیوند عمدتاً در اثر ضعف قوانین داخلی و کمبود جهانی عضو گسترش یافته است. این پدیده در سال‌های اخیر موضوع اسناد بین‌المللی قرار گرفته و ممنوعیت، پیشگیری از آن و گاه جرم‌انگاری آن مورد تأکید قرار گرفته است. وضعیت این پدیده در ایران و رویکرد اتخاذشده در مقابله با آن نیازمند بررسی و ارزیابی است. از یک سو، توریسم پیوند با «قاچاق انسان به‌منظور برداشت عضو» و «قاچاق عضو» مرتبط بوده و هم‌پوشانی قابل‌توجهی بین پدیده‌های مذکور وجود دارد. این امر اتخاذ یک رویکرد جامع در این حوزه را ایجاب می‌نماید. از سوی دیگر، توریسم پیوند پدیده‌ای فراملی بوده و رویارویی با آن، مستلزم مشارکت اعضای جامعه بین‌المللی است. این در حالی است که ایران به‌عنوان یکی از اعضای جامعه بین‌المللی، فاقد رویکرد مناسب در برابر توریسم پیوند است. با توجه به ضعف مقررات داخلی و فاصله آنها با دیدگاه جامعه بین‌المللی، ورود قانون‌گذار به موضوع برای پیش‌بینی راهبرد کارآمد در مقابله با توریسم پیوند ضروری است. الزامات این راهبرد شامل تعریف توریسم پیوند، پیشگیری از این پدیده و جرم‌انگاری آن با در نظر گرفتن ویژگی‌های این پدیده و مرتکبان آن است.واژگان کلیدی: توریسم پیوند، مسافرت برای پیوند، پیوند عضو، قاچاق عضو