الگوی رفتاری ایران، روسیه و چین در گذار به نظم جهانی چند قطبی
نویسندگان
doi
10.47176/asr.1292چکیده
پس از پایان جنگ سرد مرحله گذار از نظام دو قطبی به تکقطبی به وجود آمد. نظامی که در آن آمریکا به قدرت بلامنازع نظامی و اقتصادی در جهان تبدیل شد. در این میان، سه کشور ایران، روسیه و چین خواهان بازتوزیع قدرت در صفحه شطرنج نظام بینالملل بوده و حاضر به پیروی از اصول رهبری آمریکا در مناسبات منطقهای و جهانی نیستند. این سه بازیگر استراتژیک اوراسیایی، تنها نظارهگر مانور و نمایش قدرت آمریکا در همه زمینهها نخواهند بود و با صفآرایی آنها در مقابل آمریکا و تقویت محور ضد نظام سلطه، هژمونی واشینگتن در سطح جهانی در معرض تهدید و فروریزی قرار گرفته است. این مسأله میتواند جهان را از حالت تکقطبی خارج و به سمت چندقطبی سوق دهد و در نتیجه به سقوط و فروپاشی جایگاه هژمونی آمریکا در جهان کمک نماید. لذا سؤال اصلی پژوهش این است که سه کشور ایران، روسیه و چین در گذار به نظم جهانی چندقطبی چه سیاستهایی را اتخاذ کردهاند؟ نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که سه کشور ایران، روسیه و چین، قدرتهای در حال ظهور جهان هستند که با به قدرت رسیدن آنها در صحنه جهانی، معادله و نظم جدیدی در جهان شکل گرفته که تفکر آمریکایی را با چالش بزرگ مواجه نموده است. تضعیف نظم جهانی آمریکامحور، ضمن بر هم زدن جدول محاسبات بازیگر هژمون، زمینه گذار از نظم تکقطبی به نظم چندقطبی در عرصه بینالملل را فراهم خواهد نمود که این امر به باز توزیع قدرت در سبد نظم جهانی و در نهایت، تقویت اهرمهای دیپلماتیک تهران، مسکو و پکن و ارتقای جایگاه منطقهای و بینالمللی آنها منجر خواهد شد. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با بهرهگیری از روش مطالعه اسنادی انجام شده و شیوه گردآوری اطلاعات نیز مبتنی بر منابع کتابخانهای و اینترنتی بوده است.
