جنگ تجاری آمریکا با چین و پیامدهای آن بر نظم تجاری بینالمللی 2025-2017
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، گروه روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.47176/asr.1323چکیده
جنگ تجاری میان ایالاتمتحده و چین در فاصله سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵، به یکی از چالشبرانگیزترین تحولات در نظم تجاری بینالمللی بدل شده است؛ تحولی که با اتخاذ سیاستهای حمایتگرایانه از سوی آمریکا شدت یافته و ابعاد اقتصادی، فناورانه و نهادی گستردهای پیدا کرده است. مقاله حاضر میکوشد با تمرکز بر این ابعاد، به این پرسش پاسخ دهد که اقدامات ایالاتمتحده در توسل به جنگ تجاری با چین در سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵، چگونه بر نظم تجاری چندجانبه بینالمللی تأثیر گذاشته است؟ فرضیه تحقیق که مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و با روش مطالعه اسنادی انجام شده، این است که ایالاتمتحده در سالهای 2017 تا 2025، به عنوان هژمون در حال ستیز با نظم خویش، از طریق پیگیری رویکرد رقابتی با چین در عرصه تجارت جهانی، سبب تقویت رویههای حمایتگرایانه در قبال رویههای همکاریجویانه در نظم تجارت جهانی شده و بنیادهای نظم لیبرال چندجانبه را تضعیف کرده است. در همین راستا، یافته مقاله نشان میدهد که رقابت تجاری و فناورانه آمریکا با چین نه یک پروژه مقطعی، بلکه روندی ساختاری و پایدار است که حتی با تغییر دولتها نیز استمرار یافته و موجب قطبیشدن بازار جهانی، تضعیف نهادهای چندجانبه، و بازآرایی زنجیرههای تأمین خواهد شد. این تحولات برای سایر کشورها از جمله ایران، هم فرصتزا و هم تهدیدآمیز است؛ فرصتهایی که بهرهبرداری از آنها مستلزم سیاستگذاری فعال، تنوع تجاری، و ارتقاء توانمندی فناورانه است.
