تأثیر پرایمینگ بر سیستم آنتی‌اکسیدانی و شاخص‌های فرسودگی بذر تریتیکاله (x Triticosecale)

نویسندگان

1 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

2 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

3 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

doi
10.22108/ijpb.2025.145379.1410
چکیده

برای بررسی تأثیر پرایمینگ توسط ترکیبات مختلف بر آنزیم­های آنتی­اکسیدانی، فرآورده­های میلارد و آمادوری و مالون دی­الدئید بذور تریتیکاله تحت­تأثیر پیری تسریع شده آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارها شامل سه سطح فرسودگی (75%، 85% و 95%) و شش سطح پرایمینگ شامل شاهد، هیدرو پرایمینگ، پرایمینگ با سیتوکینین، پرایمینگ با اسپرمیدین، پرایمینگ با سالیسیلیک اسید و پرایمینگ با اکسین (هورمون­های مورد استفاده با غلظت 1 میلی­مولار بر اساس نتایج آزمون مقدماتی در نظر گرفته شدند. در آزمون مقدماتی غلظت­های 25/0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلی­مولار از هر هورمون استفاده شد که مناسب­ترین غلظت 1 میلی­مولار بود) هستند. نتایج نشان دادند پرایمینگ با اکسین بیش­ترین افزایش را در فعالیت آنزیم­های کاتالاز (39/40 %)، سوپر اکسید دیسموتاز (7/46 %)، پلی فنل­اکسیداز (01/73 %) و کایاگول پراکسیداز (56/17 %) نسبت به شاهد ایجاد کرد. همچنین میزان مالون دی­الدئید (1/21 نانومول در گرم وزن تر)، پراکسید هیدروژن (103 نانومول در گرم وزن تازه) و سوپراکسید (35 U*1000) در پرایمینگ با اکسین کم­ترین میزان را نشان داد. همچنین میزان فرآورده­های میلارد و آمادوری در اثر فرسودگی افزایش یافتند، ولی در پرایمینگ با اکسین به­ترتیب 63/0 و 017/0 کاهش نشان داد. به­طور کلی، نتایج نشان دادند تیمار بذر با اکسین با تحریک آنزیم­های آنتی­اکسیدانی و خنثی کردن رادیکال­های آزاد می­تواند اثرات مضر فرسودگی را بر برخی صفات گیاهچه تریتیکاله کاهش داده و رشد گیاهچه را بهبود بخشد.