تأثیر پرایمینگ بر سیستم آنتیاکسیدانی و شاخصهای فرسودگی بذر تریتیکاله (x Triticosecale)
نویسندگان
1 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agricultural Science and Technology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
doi
10.22108/ijpb.2025.145379.1410چکیده
برای بررسی تأثیر پرایمینگ توسط ترکیبات مختلف بر آنزیمهای آنتیاکسیدانی، فرآوردههای میلارد و آمادوری و مالون دیالدئید بذور تریتیکاله تحتتأثیر پیری تسریع شده آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1402 در آزمایشگاه علوم و تکنولوژی بذر دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. تیمارها شامل سه سطح فرسودگی (75%، 85% و 95%) و شش سطح پرایمینگ شامل شاهد، هیدرو پرایمینگ، پرایمینگ با سیتوکینین، پرایمینگ با اسپرمیدین، پرایمینگ با سالیسیلیک اسید و پرایمینگ با اکسین (هورمونهای مورد استفاده با غلظت 1 میلیمولار بر اساس نتایج آزمون مقدماتی در نظر گرفته شدند. در آزمون مقدماتی غلظتهای 25/0، 5/0، 1، 5/1 و 2 میلیمولار از هر هورمون استفاده شد که مناسبترین غلظت 1 میلیمولار بود) هستند. نتایج نشان دادند پرایمینگ با اکسین بیشترین افزایش را در فعالیت آنزیمهای کاتالاز (39/40 %)، سوپر اکسید دیسموتاز (7/46 %)، پلی فنلاکسیداز (01/73 %) و کایاگول پراکسیداز (56/17 %) نسبت به شاهد ایجاد کرد. همچنین میزان مالون دیالدئید (1/21 نانومول در گرم وزن تر)، پراکسید هیدروژن (103 نانومول در گرم وزن تازه) و سوپراکسید (35 U*1000) در پرایمینگ با اکسین کمترین میزان را نشان داد. همچنین میزان فرآوردههای میلارد و آمادوری در اثر فرسودگی افزایش یافتند، ولی در پرایمینگ با اکسین بهترتیب 63/0 و 017/0 کاهش نشان داد. بهطور کلی، نتایج نشان دادند تیمار بذر با اکسین با تحریک آنزیمهای آنتیاکسیدانی و خنثی کردن رادیکالهای آزاد میتواند اثرات مضر فرسودگی را بر برخی صفات گیاهچه تریتیکاله کاهش داده و رشد گیاهچه را بهبود بخشد.