تأثیر تنظیم کنندههای رشد گیاهی و محرکهای زیستی بر کالوسزایی گیاه پروانش
نویسندگان
1 Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
2 Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
3 Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
4 Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
5 Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili
doi
10.22108/ijpb.2025.145277.1409چکیده
گیاه پروانش(Catharanthus roseus) به علّت تولید آلکالوئیدهای وینکریستین و وینبلاستین اهمیت بالایی دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی بهترین روش ضدعفونی بذر و تأثیر تنظیم کنندههای رشد گیاهی و محرکهای زیستی بر کالوسزایی گیاه پروانش است. ابتدا بررسی بهترین روش ضدعفونی با بیشترین درصد زنده مانی بذر توسط درصدهای مختلف هیپوکلریت سدیم( 5/1، 5/2 و 5 درصد) انجام شد، سپس از هورمونهای 2.4-D (5/0، 1، 5/1 میلیگرم در لیتر)، NAA (5/0، 1، 3 میلیگرم در لیتر) و BAP (5/0، 1، 3 میلیگرم در لیتر) ، اسیدآسکوربیک (50، 100 و 150 میلیگرم در لیتر)، ملاتونین (50، 100 و 150میلیگرم در لیتر) و عصاره مخمر (50، 100 و 150 میلیگرم در لیتر) استفاده شد. نتایج نشان دادند بهترین روش ضدعفونی بذر با بیشترین درصد بقا و کمترین درصد آلودگی قارچی و باکتریایی مربوط به ضدعفونی هیپوکلریت سدیم 5/2 درصد و محیط کشت مناسب برای رشد کالوس محیط کشت MS حاوی 1 میلیگرم در لیتر NAA و 1 میلیگرم در لیتر BAP است. در تیمار اسید آسکوربیک بالاترین وزن تر کالوس در تیمار mg/L150 اسیدآسکوربیک (0872/0) مشاهده شد که کمترین تغییر رنگ (قهوهای شدن) را داشت. نتایج حاصل از بررسی صفات ریخت شناسی کالوسهای تحت تیمار ملاتونین و عصاره مخمر نشان دادند بیشترین درصد کالوسزایی و وزن تر کالوس مربوط به عصاره مخمر در غلظتmg/L ۱۵۰ است. به طورکلی ضدعفونی بذر با هیپوکلریت سدیم ۵/۲ درصد و محیط کشت MS حاوی 1 میلیگرم در لیتر NAA و 1 میلیگرم در لیترBAP برای کالوسزایی بهینه شد. همچنین، mg/L۱۵۰ اسید آسکوربیک و mg/L۱۵۰ عصاره مخمر بیشترین وزن و کیفیت کالوس را به همراه داشتند.
