تأثیر نانو هیدروکسی آپاتیت بر شاخصهای فیزیولوژیکی و سیستمهای آنتی اکسیدانی آنزیمی و غیر آنزیمی دو رقم انگور تحت تنش کادمیم در خاک
نویسندگان
1 Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, Malayer University, Malayer, Iran
2 Department of Environment, Faculty of Environment and Natural Resources, Malayer University, Malayer, Iran
3 Department of Environmental Science, Research Institute of Grapes and Raisins, Malayer University, Malayer, Iran
4 Departments of Horticulture and Landscape Engineering, Faculty of Agriculture, Malayer University, Malayer, Iran
doi
10.22108/ijpb.2024.141130.1363چکیده
آلودگی فلزات سنگین به علّت کاربرد بیرویه کودها وسموم شیمیایی در محصولات کشاورزی رو به افزایش است. کاربرد نانوذرات می تواند تاحد مطلوبی سبب کاهش آلودگی فلزات سنگین در خاک شود. پژوهش حاضر در بهار 1401 با هدف بررسی تأثیر نانوذره هیدروکسی آپاتیت بر شاخصهای فیزیولوژیکی و کاهش تنش اکسایشی ناشی از تنش کادمیم (100 میلیگرم بر کیلوگرم خاک) در دو رقم انگور (بیدانهسفید و پرلت) به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ملایر انجام شد. پس از 60 روز از اعمال تنش کادمیم و کاربرد نانوهیدروکسی آپاتیت (یک درصد وزنی) در گلدانها، نمونههای برگ جمعآوری و شاخصهای فیزیولوژیکی و فعالیت آنتی اکسیدانی برگ اندازهگیری شدند. نتایج نشان دادند کاربرد نانو هیدروکسی آپاتیت در هر دو رقم سبب افزایش محتوای نسبی آب، کلروفیل، فسفر و افزایش فعالیت آنزیمهای کاتالاز، گایاکولپراکسیداز و آسکوربات پراکسیداز برگ شد، ولی به کاهش میزان نشت یونی منجر شد. در گیاهان تحت تنش کادمیم بیشترین محتوای کلروفیل مربوط به رقم بیدانه سفید تیمار شده با ترکیب نانو هیدروکسی آپاتیت مشاهده شد که در مقایسه با تاکهای شاهد تحت تنش کادمیم تا 88/10 درصد بیشتر بود. بیشترین محتوای آب در تاکهای تحت تنش کادمیم مربوط به تیمار نانو هیدروکسی آپاتیت در رقم بیدانه سفید بود که در مقایسه با تاکهای شاهد تحت تنش کادمیم 09/4 درصد بیشتر بود. افزایش مقدار آنزیم آسکوربات پراکسیداز در رقم بیدانه سفید در نمونههای تحت تنش کادمیم 71/15 درصد و در رقم پرلت 04/13 درصد مشاهده شد. بر اساس نتایج این پژوهش، کاربرد نانو هیدروکسی آپاتیت در خاک تا حدی میتواند بهعنوان یک راهکار مفید، برای کنترل کادمیم در خاک_های مناطق آلوده به این فلز سنگین در نظر گرفته شود.
