بررسی آرایه شناختی برخی از گونههای ایرانی سرده گل فراموشم مکن از تیره گاو زبانیان بر اساس صفات ریز ریختشناسی کاسه گل و فندقه
نویسندگان
1 Watershed Management and Forests and Rangelands Research Department, Guilan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rasht, Iran
2 Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
3 Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran
4 Department of Plant Sciences, Faculty of Biological Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran.
5 Iranian Biology Society, No. 285, Kalhor Street, Postal Code 1345666856, Tehran, Iran
doi
10.22108/ijpb.2024.138560.1331چکیده
گیاهان سرده گل فراموشم مکن با داشتن فندقههای تخم مرغی، صاف و براق قهوهای تا سیاه خود از سایر سردههای تیره گاوزبانیان قابل تشخیص هستند. بررسی روابط آرایه شناختی گونههای این سرده به علّت ارزش زینتی و صنعتی و دارا بودن اسانسهای معطر، مهم است. پژوهش حاضر با هدف بررسی آرایه شناسی گیاهان سرده گل فراموشم به کمک صفات ریخت شناسی کاسه و فندقه انجام شده است. نمونههای خشک هرباریومی از هرباریومهای دانشگاه خوارزمی تهیه شدند، کاسهگل و فندقهها در زیر استریومیکروسکوپ جدا و تصاویر آنها تهیه شد و سپس تصاویر توسط نرمافزارهای سنجش و اندازه گیری تصاویر و تحلیل دادهها، از جمله ImageJ 1/5v و Past 4/13v بررسی شدند. نتایج نشان دادند صفات کاسه، کرکهای کاسه گل و صفات فندقه نظیر شکل دندانه کاسه گل، شکل پراکندگی کرکها و همچنین وجود یا عدم و جود زائده سفید در فندقهها در افتراق گونههای این سرده مفید هستند. با بررسی آرایه شناسی و تبارشناختی صفات کاسه و کرکهای کاسه گل و فندقه مشخص شد این صفات میتوانند تا حدودی جهت جداسازی زیر سرده M. Pop. (Turcz.) Strophiostoma در این سرده نیز مفید باشند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل درخت تبارشناختی بر اساس صفات کاسه گل و فندقه ها نشان دادند گونههای این زیر سرده تا حدودی تکنیا هستند. در این پژوهش بر اساس صفات تشخیصی فندقه و کاسه کلید شناسایی برای گونه های مورد بررسی ارائه شده است.
