مطالعۀ تکوین اندام زایشی نر و ماده در گیاه بادرشبو ‏Dracocephalum moldavica L.‎‏ (تیرۀ نعنائیان) ‏

نویسندگان

1 Biology Department, College of Bioscience, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, ‎Iran

2 Biology Department, College of Bioscience, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, Iran.

3 Biology Department, College of Bioscience, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, Iran

4 Biology Department, College of Bioscience, Islamic Azad University, Tehran North Branch, Tehran, ‎Iran

doi
10.22108/ijpb.2023.137260.1316
چکیده

گیاه بادرشبو (متعلق به تیرۀ نعنائیان) به‌طور طبیعی در اروپا، سیبری و آسیای مرکزی پراکنش دارد و به‌علت داشتن ارزش دارویی فراوان، در استان‌های مختلف ایران کاشته می‌شود. در پژوهش حاضر، تکوین اندام زایشی نر و مادۀ گیاه بادرشبو مطالعه شد. غنچه‌ها و گل‌ها در مراحل مختلف نمو به‌منظور تهیۀ برش‌های میکروتومی با محلول‌‌های مناسب تثبیت، نگهداری و در پارافین قالب‌گیری شدند. از هماتوکسیلین- ائوزین برای رنگ‌آمیزی برش‌ها استفاده شد. بر اساس نتایج، باوجود هم‌زمانی نسبی تشکیل پریموردیوم پرچمی و برچه، نمو پرچم‌ها سریع‌تر از تخمک انجام می‌شود. بساک‌ها چهارکیسه‌گرده‌ای هستند و لایۀ تاپی به شکل‌های مستطیلی، دوکی‌شکل، تک‌هسته‌ای یا بیشتر و به دو حالت ترشحی و پلاسمودیومی وجود دارد. تترادهای میکروسپوری از نوع تتراهیدرال هستند، دانۀ گرده شش‌شیاره و اگزین دارای تزئینات مشبک است. تخمک از نوع واژگون، تک‌پوششی با دیوارۀ نازک است. سلول عملکردی با موقعیت سُفتی و کیسۀ رویانی تیپ پلی‌گونوم از دیگر ویژگی‌های این گونه است.