بررسی تنوع گونه ای گیاه آبزی Ceratophyllum L. در ایران با صفات ریخت‌شناسی و نشانگرهای مولکولی ISSR و SRAP

نویسندگان

1 Department of Plant and Animal Biology, Faculty of Biological Scienceand Technology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

2 Department of Plant and Animal Biology, Faculty of Biological Scienceand Technology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

3 Department of Biology Education, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran

doi
10.22108/ijpb.2023.139564.1339
چکیده

جنس Ceratophyllum L. یک گیاه آبزی غوطه‌ور از خانواده Ceratophyllaceae است که شش گونه آن در سراسر جهان شناخته شده است. تاکنون دو گونه C. demersum و C. submersum برای فلور ایران گزارش شده‌اند. باتوجه به اهمیت این گیاه از نظر زیست‌محیطی و اکولوژیکی، پژوهش های تاکسونومی و مولکولی آن برای آشنایی با تنوع گونه ای این جنس انجام شد. پس از شناسایی گونه ها با ارزیابی ویژگی‌های ریخت‌شناسی در افرادی از جمعیت‌های مختلف، از 7 آغازگرISSR  و 3 جفت آغازگر SRAP برای تأیید هویت‌ها و بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت‌های متمایز استفاده شد. بررسی‌های مولکولی تعداد 5 گروه ژنتیکی را نشان داد که تنوع درون جمعیتی آنها (52%) از تنوع بین جمعیتی (48%) با P<0.05 زیادتر بود. علاوه بر این، داده‌ها نشان داده‌اند که جمعیت‌های این گیاه در ایران دارای خزانه ژنتیکی نسبتاً مشابهی است. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که عوامل متعددی از جمله پیوستگی اکوسیستم‌های آبی به‌ویژه در شمال کشور و همچنین سازگاری بالای این گیاه غوطه­ور با زیستگاه‌های آبی می‌توانند در ایجاد چنین شرایطی مؤثر باشد. خشکسالی‌های اخیر در کشور سبب افزایش تولید مثل جنسی این گیاه شده و در نتیجه تنوع گونه ای درون جمعیت‌ها افزایش یافته است.