تأثیر اعسار زوج بر حق حبس زوجه در فقه مقارن
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه میبد
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه میبد
doi
چکیده
فقهای مذاهب اسلامی ضمن شناخت حق حبس برای زوجه در عقد نکاح، بر این باورند که توان زوج در پرداخت مهریه تأثیری در اجرای آن ندارد. نظام حقوقی ایران نیز به پیروی از نظر مشهور فقهای امامیه در ماده 1085 قانون مدنی، این حق را برای زوجه به رسمیت شناخته است. همچنین دیوان عالی کشور در رأی وحدت رویه شماره 708 مورخ 1387/5/22 با توجه به اطلاق ماده 1085 قانون مدنی و نظرات مشهور فقها، اعسار زوج از پرداخت مهریه و تقسیط آن توسط دادگاه را مانع اجرای حق حبس زوجه ندانسته است؛ بنابراین زوجه میتواند تا پرداخت آخرین قسط از مهریه با استناد به حق حبس از تمکین خودداری نماید. تحقیق حاضر با روش توصیفی- تحلیلی تلاش میکند ضمن بررسی تفاوت مفهوم قبض در عقد نکاح با سایر عقود معاوضی و تحلیل نظرات فقهای امامیه و اهلسنت در خصوص معاوضی و یا شبه معاوضیبودن ماهیت عقد نکاح، مشخص نماید که اجرای حق حبس بهصورت کامل و مشابه با سایر عقود معاوضی در عقد نکاح دشوار بوده و اینگونه بهنظر میرسد در فروضی مانند اعسار زوج و یا حکم تقسیط پرداخت مهریه، میتوان با استناد به قواعد فقهی همچون نفی عسر و حرج و لاضرر قائل به اسقاط آن شد.
