توصیف جرائم بینالمللی مأموران دولتی بهعنوان عمل رسمی یا شخصی در رویه قضایی و رویکرد کمیسیون حقوق بینالملل
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان.
2 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول)
doi
10.29252/jlr.2021.221138.1875چکیده
توصیفِ رسمی یا شخصی بودن آن دسته از جرائم بینالمللی که ماموران دولتی مرتکب شدهاند، در موضوع بهرهمندی آنها از مصونیت در برابر محاکم کیفری خارجی از اهمیت خاصی برخوردار است. غیر از سه مقام عالیرتبه کشور که از آنها بهعنوان مقامات تروئیکا نام برده میشود، سایر مأموران ممکن است در زمان تصدی خدمت و مقامات تروئیکا پس از پایان خدمت بهجهت ارتکاب جنایات بینالمللی تحت تعقیب محاکم کیفری خارجی تحت عنوان اعمال صلاحیت جهانی قرار گیرند. براساس قواعد حقوق بینالملل عرفی که کمیسیون حقوق بینالملل در طرح موسوم به « مصونیت مأموران دولتی در برابر صلاحیت کیفری خارجی» به آن اشاره و تاکید داشته است، مأموران دولتی در مورد اعمال رسمی خود از مصونیت برخوردار هستند. برخی محاکم برای پرهیز از بیکیفرمانی این مأموران، ارتکاب جنایات بینالمللی را ولو در مقام رسمی روی داده باشند، بهعنوان عمل شخصی توصیف کردهاند. فرضیه نویسندگان مقاله آن است که جهت پرهیز از مشکلات مربوط به فرار دولتها از مسئولیت بینالمللی، لازم است که ارتکاب جرائم بینالمللی توسط مأموران بهعنوان عمل رسمی توصیف شود، اما در عین حال، متهمان از مصونیت بهرهمند نشوند و محاکمه و مجازات شوند. فرضیهای که کمیسیون حقوق بینالملل و رویه قضایی برخی محاکم از آن حمایت کردهاند.