پایش تازگی/فساد فیله ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss ) با استفاده از فیلم شناساگر حساس به pH بر پایه صمغ عربی-کربوکسی متیل سلولز و آنتوسیانین ریحان بنفش (Ocimum basilicum. L)
نویسندگان
1 گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس ، نور، ایران
2 گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس ، نور، ایران
3 پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران
doi
10.48311/jfst.2025.27546چکیده
در تحقیق حاضر فیلم شناساگر حساس به pH بر پایه صمغ عربی-کربوکسی متیلسلولز و آنتوسیانین ریحان بنفش (Ocimum basilicum.L) تهیه و برای پایش تازگی/فساد فیله ماهی قزلآلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) طی دوره نگهداری در یخچال مورد استفاده قرار گرفت. بدین منظور عصاره آنتوسیانینی ریحان بنفش تهیه و با غلظتهای 40، 60 و 80 میلیگرم به 100 میلیلیتر محلول فیلم پلیمرهای صمغ عربی-کربوکسی متیلسلولز اضافه شد. تغییرات رنگی فیلمهای تهیه شده در pH و غلظتهای مختلف گاز آمونیاک سنجش شدند. نتایج این بررسی نشان داد که رنگ فیلمهای شناساگر در pH پایین صورتی تا ارغوانی، در pH خنثی بیرنگ و در pH بالا به رنگ زرد بود. همچنین واکنش فیلمهای شناساگر در حضور گاز آمونیاک مشابه افزایش pH بوده و رنگ زرد مشاهده شد. در طول دوره نگهداری در یخچال، شاخصهای ارزیابی تازگی فیله ماهی از قبیل میزان pH، بازهای ازته فرار کل (TVB-N) و بار باکتریایی کل (TVC) نیز علاوه بر رنگ فیلمها اندازهگیری شدند. میزان بار باکتریایی کل، بازهای ازته فرار و pH در روز صفر به ترتیب log cfu/g 8/4، mg/100g 2/5 و 7/6 اندازهگیری شدند. این پارامترها با افزایش مدت زمان دوره نگهداری در یخچال افزایش معنیدار یافتند. میزان بازهای ازته فرار و باکتریایی کل در روز هشتم از حد مجاز مصرف انسانی فراتر رفتند. رنگ فیلمهای حاوی شناساگر در ابتدای دوره (روز صفر) بیرنگ و در روز دوازدهم به رنگ زرد که نشانه وقوع فساد میباشد، تغییر یافت.