فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: سکته مغزی ایسکمیک یکی از شایع‌ترین اختلالات نورولوژیک در سراسر جهان است و به‌عنوان دومین عامل مرگ‌ومیر و یکی از عوامل اصلی ناتوانی‌های بلندمدت در بزرگسالان شناخته می‌شود. با توجه به نقش محافظتی تمرین هوازی در بهبود عملکرد نورونی و اثرات تنظیمی آدنوزین بر پاسخ‌های سلولی، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر این دو مداخله بر بیان ژن HIF-1α در مغز رت‌های نر ویستار پس از سکته مغزی ایسکمیک انجام شد. مواد و روش ها: پنجاه رت نر بالغ از نژاد ویستار با سن ۸ تا ۱۰ هفته و وزن بین ۲۴۰ تا ۲۷۰ گرم، به ‌صورت تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند: شم، سکته مغزی+کنترل، سکته مغزی+تمرین هوازی، سکته مغزی+آدنوزین و سکته مغزی+آدنوزین+تمرین هوازی. سکته مغزی ایسکمیک با روش انسداد موقت شریان کاروتید مشترک به مدت ۴۵ دقیقه در رت‌های نر بالغ القا شد. تمرین هوازی دو روز پس از القا آغاز شد و به مدت هشت هفته ادامه یافت. رت‌های گروه تمرینی، پنج روز در هفته طبق یک پروتکل پیش‌رونده روی تردمیل فعالیت داشتند. برنامه‌ تمرینی در هفته اول با سرعت 20 متر در دقیقه، بدون شیب و به مدت 18 دقیقه آغاز شد و به‌تدریج افزایش یافت؛ به‌ طوری ‌که در هفته‌ هشتم به سرعت ۳۰ متر در دقیقه، با شیب ۱۰ درجه و مدت‌زمان ۵۰ دقیقه رسید. آدنوزین با دوز 3/0 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، روزانه یک‌بار به گروه‌های درمانی مربوط تزریق شد. چهل‌وهشت ساعت پس از پایان پروتکل تمرینی، رت‌ها قربانی شدند و بافت‌های مغزی آن‌ها برای بررسی بیان ژن HIF-1α  با استفاده از روش  PCRجمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: یافته‌ها نشان داد، بیان ژن HIF-1α در گروه­های سکته مغزی+آدنوزین+تمرین و سکته مغزی+تمرین در مقایسه با گروه‌های شم (001/0P<)، سکته مغزی+کنترل (001/0P<) و سکته مغزی+آدنوزین (001/0P<) بیشتر و معنادار بود. نتیجه‌گیری: تمرین هوازی به ‌طور چشمگیر بیان HIF-1α و بقای نورونی در رت‌های ایسکمیک را افزایش داد. آدنوزین به‌تنهایی اثری نداشت و ترکیب آن با ورزش برتری آماری بر تمرین تنها نشان نداد. این یافته‌ها بر نقش محوری ورزش هوازی در توان‌بخشی پس از سکته مغزی و ضرورت بهینه‌سازی دوز و زمان‌بندی آدنوزین در مطالعات آینده را تأکید می‌کند.