فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخلیه پساب حاصل از مزارع پرورش ماهی می‏تواند یکی از منابع آلودگی نقطه‌ای و مؤثر در تغییر ساختار جمعیت بزرگ بی‌مهرگان کفزی رودخانه‏ها باشد. بنابراین جمعیت بزرگ بی‌مهرگان کفزی رودخانه آزاد سنندج طی 3 دوره نمونه‏برداری در فصل بهار (پرورش با تراکم کم)، تابستان (تراکم زیاد)، پاییز (تراکم متوسط)1401 در 3 ایستگاه شامل 1) ایستگاه بالادست یا شاهد، 2) خروجی پساب مزرعه و 3) فاصله 650 متری بعد از مزرعه پرورش ماهی نمونه‌برداری با هدف تعیین ساختار جمعیتی آن نمونه‌برداری شد. با بررسی جمعیت بزرگ‌بی‌مهرگان کفزی، 22 گروه (20 خانواده، 1 راسته و 1 شاخه) متعلق به 9 رده و 6 شاخه شناسایی شد. خانواده Baetidae و Gammaridae به ترتیب با 19/41 و 06/22 درصد دارای بیشترین فراوانی بودند و خانواده‌هایی مانند Chironomidae، Tubificidae، Simuliidae و Naididae در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. فراوانی جمعیت بزرگ بی‌مهرگان کفزی بین فصول مختلف تفاوت معنی‌دار داشتند به‌طوری‌که، بیشترین فراوانی در فصل تابستان و پائیز به ‌دست آمد (05/0>p) Baetidae در فصل پائیز، Gammaridae در فصل تابستان و Chironomidae نیز در فصل بهار بیشترین درصد فراوانی را داشتند. تغییرات ایستگاهی نیز اگرچه معنی‌دار نبود اما روند تغیرات فراوانی از ایستگاه بالادست به سمت ایستگاه پائین‌دست افزایشی بود. به‌طورکلی، نتایج تحقیق حاضر نشان داد که ردپای اثرات پساب مزرعه پرورش ماهی روی جوامع بزرگ‌بی‌مهرگان کفزی نسبتاً مشخص بود چرا‌که، فراوانی آن در فصل تابستان همراه با افزایش دما و در ایستگاه‌های پائین‌دست همزمان با بیشترین اثرات آبزی‌پروری، افزایش یافت.