بررسی امکان بهره‌برداری از ماهی قزل آلای پرورش یافته با آب ژرف از منظر فلزات سنگین (مطالعۀ موردی – استان سیستان و بلوچستان)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه زابل، دانشکده منابع طبیعی، گروه محیط زیست، زابل. ایران.

2 استادیار گروه اکوسیستم‌های طبیعی، پژوهشکدۀ تالاب بین المللی هامون، پژوهشگاه زابل

3 استادیار گروه علوم آبزیان، پژوهشکده تالاب بین المللی هامون، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران.

4 استادیار گروه علوم آبزیان، پژوهشکده تالاب بین المللی هامون، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22069/japu.2025.23280.1928
چکیده

جهت حصول اطمینان از سلامت این ماهیان، سنجش غلظت فلزات سنگین از قبیل کادمیم (Cd)، کروم (Cr)، آرسنیک (As)، نیکل (Ni)، سرب (Pb) و جیوه (Hg) در بافت خوراکی ماهی قزل‌آلا، اندازه‌گیری شد. نمونه‌برداری از استخر آزمایشی پرورش ماهی قزل‌آلا واقع در نزدیکی چاه ژرف شمارۀ 3 طی دو مرحلۀ ابتدا و پایان دورۀ پرورش از بچه‌ماهی، ماهی رشدیافته، خوراک ماهی و آب انجام شد. غلظت عناصر مورد مطالعه در نمونه‌های مورد بررسی با استفاده از دستگاه ICP- سنجش شد. نتیجۀ مقایسۀ غلظت برخی فلزات سمی آب حاکی از پایین بودن غلظت عناصر نسبت به مقدار استاندارد بود. غلظت فلزات در خوراک نسبت به بافت ماهیان بالاتر بود. درحالی‌که بین غلظت فلزات در بافت عضلۀ بچه‌ماهی و ماهی رشد یافته تفاوت معنی‌داری به دست نیامد. میانگین غلظت آرسنیک و کروم در دو گروه ماهیان بالغ با غلظت 05/4 و 10/5، 22/0 و 25/0 میکروگرم در گرم وزن خشک تفاوت معنی‌داری نداشت. غلظت عناصر نیکل با مقدار 085/0 و 07/0 و سرب نیز با مقدار 166/0 و 3/0 میکروگرم در گرم وزن خشک در بافت ماهیان سنجش شد که تفاوت معنی‌داری بین بافت عضلۀ دو گروه ماهی نداشت. نتایج نشان داد که بافت خوراکی ماهیان از نظر فلزات سنگین سالم بوده و سلامت آن برای مصرف کننده تأیید می‌شود. همچنین مقایسۀ غلظت فلزات در بافت خوراکی گروه‌های وزنی مختلف ماهیان نیز تفاوت معنی‌داری را نشان نداد. درنتیجه، ادامۀ دوره پرورش جهت وزن‌گیری بیشتر ماهی، تأثیری بر افزایش غلظت فلزات سنگین در عضلۀ ماهی قزل‌آلا ندارد.