تغییرات آسیب شناسی بافت آبشش ماهی کپور معمولی(Cyprinus carpio) در مواجهه باغلظت‌های تحت کشنده نانو ذرات شیمیایی، سبز و فلز سنگین روی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده بیولوژی، دانشگاه ساسکاچوان، کانادا

3 نویسنده مسئول، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22069/japu.2025.23051.1917
چکیده

با توجه به پیشرفت روزافزون فناوری نانو در همه‌ی زمینه‌ها و همچنین افزایش جهانی در استفاده از نانوذرات طی دهه‌های گذشته، ورود آن ها به محیط زیست افزایش یافته است. در این راستا ورود این مواد به محیط زیست قابلیت تأثیر بر موجودات زنده ازجمله ماهی ها را خواهد داشت. از این‌رو هدف از این مطالعه، بررسی آسیب شناسی بافتی ناشی از نانوذره سبز، شیمیایی و فلز سنگین روی بر بافت آبشش ماهی کپور معمولی می‌باشد.تعداد 420 بچه ماهی کپور معمولی با میانگین وزنی 3/4±30 گرم به مدت 21 روز با غلظت‌های 5/1 و 5/2 میلی‌گرم در لیتر نانوذره اکسید روی سنتز شیمیایی، نانوذره اکسید روی سنتز سبز و فلز سنگین روی، در 7 گروه آزمایشی با احتساب تیمار شاهد با سه تکرار تقسیم شدند. تغییرات بافت‌شناسی هایپرپلازی و هایپرتروفی، چسبندگی لاملا، کوتاه شدن لاملاهای ثانویه، نکروز، آنرویسم، انحنا در لاملای ثانویه و خمیدگی تیغه‌های ثانویه در ماهی کپور معمولی مشاهده شد.این پژوهش نشان داد که نانوذره اکسید روی سنتز شیمیایی و فلز سنگین روی با غلظت های5/1و 5/2 میلی‌گرم در لیتر می‌تواند بافت آبشش ماهی کپور معمولی را تحت تاثیر قرار دهد.اما این آسیب در مواجهه با نانوذره اکسید روی سنتز سبز با غلظت های5/1و 5/2 میلی‌گرم کم‌تر بود. این امر لزوم سنتز نانوذرات از طریق سنتز سبز را نشان می‌دهد.