بررسی آلودگی میکرو پلاستیک در ماهی کپور معمولی ( Cyprinus carpio ) خلیج گرگان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 نویسنده مسئول، استاد گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم‌ها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 استادیار مرکز تحقیقات ذخایر آبزیان آب‌های داخلی گرگان، گرگان، ایران.

5 دانشیار گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

doi
10.22069/japu.2023.21067.1745
چکیده

با توجه به اینکه پلاستیک‌ها مواد غیر قابل تجزیه بوده و دارای انواع مختلف ترکیبات آلاینده‌اند، پس از ورود به اکوسیستم دریایی تخریب شده و به ذرات میکروپلاستیک‌ها تبدیل می‌شوند. وجود میکروپلاستیک در اکوسیستم دریایی باعث مشکلات متعدد زیست محیطی و بهداشتی می‌گردد و به مرور زمان با ورود به زنجیره غذایی، به سلامت موجودات زنده و به خصوص انسان‌ها آسیب می‌رساند. هدف از این مطالعه تعیین نوع و مقادیر میکروپلاستیک در بافت ماهی کپور معمولی Cyprinus carpio خلیج گرگان در جنوب شرقی دریای خزر در سال 1399 بود. نتایج نشان داد که رنگ‌های متنوعی در میکروپلاستیک‌ها وجود دارد که رنگ غالب مشکی 50% نمونه‌ها را شامل شده و بقیه رنگ‌ها بترتیب بیشترین به کمترین فراوانی آن‌ها: قهوه‌ای، خاکستری، سفید، قرمز بود. دامنه اندازه میکروپلاستیک، 03/0-77/3 میلی متر و میانگین اندازه آن‌ها ، 44/0 میلی متر بود. بررسی شکل و ساختار میکروپلاستیک‌ها نشان داد که بیشترین مقدار به فیبرها اختصاص و پس از آن بترتیب فرگمنت و بید بیشترین میزان را داشتند. بیشترین میزان درصد عناصر موجود در فیبر مورد بررسی در دستگاه گوارش این گونه که با آنالیز EDAX توسط دستگاه SEM انجام شد، مربوط به عناصر کربن (%70/81) و اکسیژن (% 21/17) بودند. شناسایی جنس پلیمر نمونه فیبر بررسی شده براساس شدت جذب های بدست آمده از طیف سنجی FTIR، پلی اتیلن بود. بررسی نتایج نشان می‌دهد که ماهیت فراوان میکروپلاستیک‌ها در ماهیان کپور خلیج گرگان و همچنین خروجی فاضلاب‌های صنعتی و مسکونی که مستقیماً وارد خلیج می‌شوند، تاثیرات بالقوه میکروپلاستیک‌ها در محیط را کاملا اثبات می‌کند.