تولید پپتیدهای آنتی اکسیدانی از گوشت ماهی لومپ (Cyclopterus lumpus) به روش آبکافت آنزیمی و بررسی پروفیل اسیدهای آمینه

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشیار فرآوری محصولات شیلاتی، گروه شیلات، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران.

2 دانشجوی دکتری فرآوری محصولات شیلاتی، گروه شیلات، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران.

3 دانشیار شیمی تجزیه، گروه شیمی دریا، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

doi
10.22069/japu.2025.23137.1922
چکیده

استرس اکسیداتیو، ناشی از تولید بیش از حد رادیکال‌های آزاد، عامل اصلی بسیاری از بیماری‌های مزمن است. آنتی‌اکسیدان‌ها نقش مهمی در خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد ایفا می‌کنند. اخیراَ پپتیدهای زیست‌فعال استخراج شده از پروتئین های دریایی، مورد توجه قرار گرفته اند. ماهی لومپ (Cyclopterus lumpus) پس از برداشت به ضایعات تبدیل می‌شود. این تحقیق با هدف تولید پروتئین آبکافت ماهی لومپ و تولید پپتیدهای آنتی‌اکسیدانی آن مورد بررسی قرار گرفت. گوشت ماهی لومپ تحت آبکافت آنزیمی با سه تیمار مختلف شامل آلکالاز (AL)، Food ProPNL (FO) و ترکیبFood ProPNL و فلاورزایم (FO+FL) قرار گرفت. درجه آبکافت، خواص آنتی‌اکسیدانی حذف رادیکال های آزاد DPPH و ABTs و پروفایل اسیدهای آمینه نمونه‌ها اندازه‌گیری و مقایسه شد. مقدار نهایی درجه آبکافت در تمامی تیمارها به حدود 48-47% رسید (0.05>p). در غلظت 10 میلی‌گرم/میلی‌لیتر تیمار ترکیبیFO+FL با اختلاف معنی دار بالاترین مهار رادیکال DPPH (83/79%) را نشان داد. میزان مهار رادیکال ABTs در بالاترین غلظت (4 میلی‌گرم/میلی‌لیتر)، تمام تیمارها فعالیت مهارکنندگی بسیار بالایی (89-91%) نشان دادند و میزانIC50 در سه تیمار اختلاف معناداری نداشت. مجموع اسیدهای آمینه در تیمار آلکالاز 73/680 میلی‌گرم بر گرم بود، به دنبال آنFO با مقدار 22/640 وFO+FL با مقدار 66/599 میلی‌گرم بر گرم قرار گرفتند. آلکالاز به طور مداوم بالاترین غلظت‌های اسیدهای آمینه را تولید کرد، به ویژه گلوتامیک اسید، گلیسین ، آسپارتیک اسید و لیزین. نتایج نشان داد که ترکیب آنزیم های اندوپپتیداز و اگزوپپتیداز می‌تواند تولید پپتیدهایی با فعالیت زیستی بهینه را افزایش دهد. این پپتیدها پتانسیل جایگزینی آنتی‌اکسیدان‌های مصنوعی در صنایع غذایی و دارویی را دارند.