اثرات تغذیهای پلیفنل گیاه پیچک (Hedera helix) بر بیان ژنهای انتی اکسیدانی و پارامترهای بیوشیمیایی ماهی زبرا (Danio rerio) در مواجهه با نانوپلاستیک پلیاتیلن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شیلات، گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 دانشیار گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 استاد آناتومی و سیتولوژی تطبیقی، گروه علم و فناوری، دانشگاه سانیو، بنونتو، ایتالیا.
4 نویسنده مسئول، دانشیار گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
5 استاد گروه تولید و بهرهبرداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
6 استاد گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
10.22069/japu.2025.23249.1926چکیده
آلودگی ناشی از نانوپلاستیکها تهدیدی جدی برای اکوسیستمها و سلامت آبزیان است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات مکمل پلیفنل استخراجشده از گیاه پیچک (Hedera helix) در کاهش آسیبهای ناشی از نانوپلاستیکها در ماهی زبرا (Danio rerio) پرداخت. در این راستا، آزمایشی در دو مرحله طراحی شد. در مرحله اول ماهیهای زبرا به مدت 8 هفته با مکمل پلیفنل در سطوح صفر، 0/5، 1 و 2 درصد تغذیه شدند. در مرحله دوم آزمایش، تیمارهای مذکور به مدت 2 هفته در مواجهه با غلظت ثابت 1 درصد نانوپلاستیک پلیاتیلن نگهداری و با جیرههای مشابه تغذیه شدند. در پایان هر مرحله نمونه برداری جهت بررسی شاخصهای بیوشیمیایی ALT، ALP، AST، CAT و SOD و همچنین بررسی بیان نسبی ژنهای SOD و CAT انجام شد. به طور کلی، نتایج به دست آمده نشان دادند در هر مرحله از آزمایش سطح شاخصهای بیوشیمیایی ALT، ALP، AST، CAT و SOD به شکل مستقیم وابسته به غلظت مکمل پلیفنل بودند و در مقایسه با گروه شاهد افزایش معنادار نشان دادند (05/0>p). بررسی بیان نسبی ژنهای SOD و CAT نشان داد استفاده از مکمل پلیفنل به تنهای یا در مواجهه با نانوپلاستیک منجر به افزایش سطح بیان این ژنها میگردد (05/0>p). این تحقیق نشان میدهد که پلیفنلهای گیاه پیچک میتوانند بهعنوان یک راهکار مؤثر برای کاهش آسیبهای اکسیداتیو ناشی از نانوپلاستیکها و بهبود سلامت آبزیان عمل کنند.
