بررسی پاسخ‌های فیزیولوژیکی ماهی زبرا (Danio rerio) در مواجهه با علف‌کش بوتاکلر

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشجوی دکتری شیلات، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 گروه بوم‌شناسی آبزیان، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشکده شیلات و محیط‌زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
10.22069/japu.2023.21817.1827
چکیده

هدف از انجام این مطالعه بررسی اثر غلظت‌های تحت کشنده علف‌کش بوتاکلر (Butachlor) بر برخی از پاسخ‌های آنتی-اکسیدانی (بیان ژن‌های SOD و CAT)، استرس (HSP70) و آنزیم‌های کبدی ماهی زبرا گورخری (Danio rerio) بود. به‌همین منظور در ابتدا میزان LC50 بوتاکلر در مدت زمان 96 ساعت مشخص شد بچه‌ماهیان زبرا با میانگین وزنی 01/0±3/0 گرم در معرض غلظت‌های 0، 10، 25 و 50 درصد بوتاکلر (LC50) به‌مدت 14 روز مورد آزمایش قرار گرفتند و در پایان دوره آزمایش به‌منظور ارزیابی بیات ژن‌های مذکور و فاکتورهای بیوشیمیایی از ماهیان زبرا (کل بدن) نمونه‌برداری انجام شد. نتایج نشان داد که سطح بیان ژن‌های سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و پروتئین شوک حرارتی (HSP70) در ماهیانی که در معرض غلظت‌های 25 و 50 درصد قرار گرفته بودند نسبت به تیمار 10 درصد و گروه شاهد بالاتر بودند و اختلاف معنی‌داری با گروه شاهد و تیمار 10 درصد داشتند (05/0>P). میزان آنزیم‌های آلکالین فسفاتاز (ALP)، آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) نیز با افزایش غلظت بوتاکلر تا سطح 25 درصد روندی افزایشی را داشتند و بالاترین میزان در تیمار 25 درصد بود که اختلاف معنی‌داری با شاهد داشت (05/0>P). به‌طور کلی می‌توان چنین استنباط کرد سمیت بوتاکلر توانسته آثار مخربی را بر سلامت ماهی زبرا اعمال کند.