ارزیابی عملکرد نانوحسگر حساس به pH مبتنی بر کاغذ پوشش داده شده حاوی نانوالیاف تفاله چغندر قند در ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻓﺴﺎد ﻣﺎهی ﻗﺰل‌آﻻی رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) در ﻃﻮل‌ نگه‌داری در یخچال

نویسندگان

1 داﻧﺸﺠﻮی دکتری شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 نویسنده مسئول، دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 دانشیار ،گروه تکنولوژی و مهندسی چوب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

5 دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22069/japu.2024.22659.1893
چکیده

در این پژوهش، یک حسگر رنگ‌سنجی حساس به تغییرات pH برای تشخیص فساد ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در طول نگهداری در یخچال طراحی و ارزیابی شد. این حسگر با استفاده از ترکیب نانوالیاف تفاله چغندر قند، بنتونیت و بروموتیمول آبی تهیه شده و در بسته‌های فیله ماهی قزل‌آلا تعبیه گردید. بسته‌ها به مدت 12 روز در دمای 4 درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند و در طی این دوره، تغییرات رنگ حسگر با استفاده از سیستم CIELab بررسی شد.برای تأیید کارایی حسگر، آزمایشات تکمیلی دیگری نیز انجام شد که شامل اندازه‌گیری تغییرات pH، مجموع ترکیبات نیتروژنی فرار (TVB-N) و بار میکروبی کل بود. نتایج نشان داد که حسگر تعبیه شده کارایی مناسبی در تشخیص فساد ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان دارد و با گذشت زمان، تغییرات رنگ را به نمایش گذاشت. همچنین، سنجش میزان بار میکروبی کل، pH و TVB-N همبستگی معناداری با تغییر رنگ حاصل از حسگر نشان داد (R² = 0.73).بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که حسگر تولیدی دارای حساسیت بالایی نسبت به تغییرات pH ناشی از فساد ماهی است و استفاده از آن برای تشخیص میزان فساد در بسته‌بندی فیله ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در طول دوره نگهداری در یخچال توصیه می‌شود. این حسگر می‌تواند به عنوان ابزاری مؤثر و کارآمد برای تشخیص فساد ماهی مورد استفاده قرار گیرد و با مشاهده تغییر رنگ، به مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان کمک کند تا از تازگی محصول اطمینان حاصل کنند.