ارزیابی خطر برخی فلزات سنگین در ماهیان زالون Alosa braschnikowi و سوفSander lucioperca دردریای خزر

نویسندگان

1 دانشیار گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

4 نویسنده مسئول، استادیار گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران.

doi
10.22069/japu.2024.22220.1857
چکیده

آلودگی فلزات سنگین در اکوسیستم‌های یکی از جمله مهم‌ترین مسائل زیست محیطی به شمار می‌رود. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی خطر سلامتی فلزات سنگین در دو گونه ماهی سوف و زالون در سواحل جنوبی دریای خزر بود. تجمع فلزات سنگین به روش جذب اتمی اندازه گیری شد شاخص های بهداشتی شامل تخمین دریافت روزانه و هفتگی، پتانسیل غیرسرطان‌زایی، پتانسیل سرطان‌زایی محاسبه شده اند. تخمین دریافت روزانه و هفتگی در تمام نمونه ها کمتر از میزان مجاز به دست آمد. پتانسیل غیر سرطان‌زایی کمتر از عدد یک و پتانسیل خطر سرطان‌زایی در برخی نمونه ها بیش از بازه ی قابل پذیرش بوده است. براساس نتایج ارزیابی مصرف روزانه و هفتگی و پتانسیل خطر غیرسرطان‌زایی این گونه ها خطری در پی نخواهد داشت. با این وجود در مورد فلزات سنگین سرب، کادمیوم، کبالت، ارسنیک و کروم مصرف طولانی مدت می‌تواند احتمال ابتلا به انواع سرطان ها را بدنبال داشته باشد. تخمین دریافت روزانه برای یک فرد بالغ با وزن 70 کیلوگرم در ارتباط با فلز سرب 4/7 و در ارتباط با فلز کادمیوم 05/0 و تخمین دریافت هفتگی به ترتیب 82/51 و 35/0 به دست آمد.