بررسی گلادیوس و کاتلبون برخی سرپایان ایران جهت تعیین سن

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، دانشیار گروه تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 دانش‌آموخته دکتری تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استادیار گروه تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 کارشناس دفتر امور صید و صیادی، سازمان شیلات ایران، تهران، ایران.

doi
10.22069/japu.2024.22495.1879
چکیده

ساختارهای سخت سرپایان اطلاعات مفیدی از حیات این آبزیان همانند سن را تامین می‌کنند. بنابراین مطالعه ساختارهای سخت گلادیوس (قلم) و کاتلبون (استخوان مرکب) تعدادی از سرپایان پهنه‌های آبی جنوب کشور در دستور کار قرار گرفت. ساختارهای سخت سرپایان شکننده بوده و انتقال آن‌ها به آزمایشگاه نیازمند دقت بالایی است. پس از نگهداری و آماده سازی ساختارهای مذکور و نمایان شدن المان‌های افزایش رشد موجود بر آن‌ها، تعداد المان‌ها شمارش گردید. جهت نمایان شدن المان‌های افزایش رشد فرآیندهایی چند مرحله‌ای برای هرکدام از ساختارهای موجود اجرا گردید. اغلب هر المان افزایش رشد موجود در گلادیوس‌ها و کاتلبون‌ها به ترتیب برابر با یک یا بیش از یک روز از حیات آبزی می‌باشد. بزرگترین نمونه ماهی مرکب ببری (Acanthosepion pharaonis، 8/30 سانتی‌متر)، ماهی مرکب ستاره‌ای (Acanthosepion stelliferum، 6/9 سانتی‌متر)، ماهی مرکب سایا (Sepia saya، 4/7 سانتی‌متر)، ماهی مرکب کلاه‌دار (Rhombosepion prashadi، 12 سانتی‌متر)، ماهی مرکب عمانی (Rhombosepion omani، 10 سانتی-متر)، اسکوئید نوک‌شمشیری (Uroteuthis (Photololigo) edulis، 1/15 سانتی‌متر) و اسکوئید هندی (Uroteuthis (Photololigo) duvaucelii، 5/11 سانتی‌متر) در این مطالعه به ترتیب 255، 135، 92، 142، 168، 100 و 98 المان افزایش رشد داشتند. بایستی توجه داشت که بهره‌گیری از گلادیوس و کاتلبون جهت رسید به اهداف پژوهش‌های سن، رشد و طول عمر برای اسکوئیدها و ماهی‌های مرکب مناسب، کم‌هزینه و نسبتاً آسان است. از این رو توصیه می‌گردد محققین به بهره بردن از این ساختارهای کاربردی و مفید در زمینه تعیین سن و رشد این آبزیان اهتمام ورزند.