ارائه مدل مفهومی مکان در همنوایی نمایانگرهای زمان و فضا(نمونه موردی: امامزاده یحیی تهران)
نویسندگان
1 دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران .
2 دانشیار، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استاد، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
doi
10.30475/isau.2021.231763.1423چکیده
در قرن حاضر در پی ظهور اندیشههای جدید شهرسازی، تفکرها در ارتباط با ساخت و طراحی شهرها به ماهیت پیچیده خود رجعت کرده و پارادایمهای شهری نیز همواره انسان را به تفکر و تعمق دعوت کرده است. طراحی شهری مبنی بر پارادایم فضا - زمان به علت مفهوم پیچیده و بدون بازگشت زمان؛ به یکی از پارادایمهای جدید شهرسازی مبدل شدهاست. به گونهای که طراحی، در جهت حفظ و نگهداری زمان برای شهروندان منجر شده و رهایی مکان از قید زمان به یکی از اصول طراحی شهری مبدل شده است. پژوهش حاضر، با رهیافت پدیدار شناسی و با هدف بنیادی و روش آمیخته پژوهی؛ بعد از بیان نمایانگرهای مکان، ارتباط بین دو نمایانگر زمان و فضا (به صورت مستقیم) به مثابه عناصر پایه جهت تفهیم مکان عام و نمایانگر ذهن( به صورت غیر مستقیم) برای معنادهی به فضاها و رویدادها را معرفی نموده است. در ادامه، شاخصهای مکانی - زمانی را در امامزاده یحیی تهران به عنوان مکان شهری خاص، با کمک تحلیل عاملی اکتشافی(EFA) در قالب 3 مولفه اصلی(حسی- شخصی، رفتاری- عملکردی و کالبدی- محیطی) اعتباریابی و دسته بندی نمودهاست. نتایج حاکی ازآن است که، بارقههای حسی، نمایانگرها و یا میانجیهای مکان هستند؛ به نحوی که میتوانند ارزشهایی را بر روی آنها قرار داد. در این زمینه به نظر میرسد لحاظ کردن زمان به عنوان یکی از اصلیترین نمایانگرهای مکان، قابلیتهای جدیدی را در برخورد با مسائل شهری پیش رو قرار خواهد داد.
