فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عوارض ناخواسته داروهای اعصاب ‌و روان در درمان اختلالات عصبی از جمله مشکلات جنسی از مشکلات مهم و آزاردهنده است. هدف مطالعه حاضر اثر داروی سروتونرژیک سیتالوپرام و ملاتونین بر بافت تخمدان ماهی گورامی سه خال می‌باشد. تعداد ۱۲۰ قطعه ماهی گورامی سه خال ماده با میانگین وزنی 0/25 ±4/30 گرم از کارگاه پرورش ماهیان خریداری و به هشت گروه ۱۵ تایی شامل کنترل شاهد، کنترل حلال، سه گروه تیماری دریافت کننده سیتالوپرام با دوز mg/kg ۵، ۱۰ و ۲۰، سه گروه تیماری دریافت کننده ملاتونین با دوز mg/kg ۱۰، ۵۰ و ۱۰۰ تقسیم شدند. در هر نوبت 0/02 میلی‌لیتر از هر دارو به صورت یک روز در میان تا ۱۰ تزریق، در مدت ۲۰ روز به‌صورت عضلانی بین باله پشتی و خط جانبی تزریق شد. پس از پایان دوره ماهی‌ها یوتانازی و تشریح شدند. تخمدان ماهی جهت بررسی با میکروسکوپ نوری و الکترونی جدا شد و برای اندازه‌گیری هورمون‌های استروئیدی از مایعات بافتی توسط کیت الایزا استفاده گردید. نتایج نشان داد بیشترین سطح هورمون ۱۷-بتا استرادیول در ماهی‌ها در دوزهای mg/kg ۱۰ و ۲۰ سیتالوپرام اندازه‌گیری گردید (0/05>P)؛ درحالی‌که ملاتونین وابسته به دوز، سطح این هورمون را کاهش داد (0/05>P). در ماهی‌های تحت تیمار در هر سه دوز سیتالوپرام، اووسیت‌ها نسبت به گروه کنترل اغلب در فاز ویتلوژنی بودند، درحالی‌که در ماهی‌های تحت تیمار در هر سه دوز ملاتونین اکثراً در مرحله پیش‌هستکی قرار داشتند؛ بنابراین بلوغ تخمک در این مطالعه تحت تأثیر قرار گرفت بدین‌صورت که سیتالوپرام محرک تکامل گنادی بوده درحالی‌که ملاتونین آن را مهار کرد.