خواص آنتی اکسیدانی عصاره های آبی و اتانولی استخراج شده از صدف آب شیرین Anodonta cygnea

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری عمل‌آوری محصولات شیلاتی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 استاد گروه عمل‌آوری محصولات شیلاتی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 استادیار گروه زیست‌فناوری پزشکی، دانشکده فن‌آوری‌های نوین، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.

4 استادیار گروه زیست‌فناوری پزشکی، دانشکده فن‌آوری‌های نوین، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.

5 نویسنده مسئول، دانشیار گروه عمل‌آوری محصولات شیلاتی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

doi
10.22069/japu.2023.21493.1792
چکیده

صدف آب شیرین Anodonta cygnea در تالاب، رودخانه و آب‌بندان‌های شمال کشور وجود دارند که با نام Swan Mussel شناخته می‌شود. طی چندین دهه، محصولات طبیعی دریایی به دلیل فعالیت آنتی اکسیدانی عالی در مواد مغذی، داروسازی و صنایع آرایشی و بهداشتی به طور گسترده مورد بررسی قرار گرفته‌اند. اگرچه بی‌مهرگان دریایی به ویژه نرم‌تنان برای عملکردهای بیولوژیکی و فیزیولوژیکی متعددی مورد بررسی قرار گرفته‌اند، اما به ندرت به دلیل خاصیت آنتی‌اکسیدانی مورد مطالعه قرار می‌گیرند. در این مطالعه، صدف‌ها با میانگین طول41/2±65/105، عرض83/2±85/58، ارتفاع10/2±83/48 میلی‌متر و وزن 68/9±23/113 گرم از آب‌بندان (پس از صید ماهیان) جمع‌آوری شد و عصاره آبی و اتانولی (نسبت 1:2صدف به حلال) صدف تهیه گردید. خواص آنتی‌اکسیدانی عصاره‌های آبی و اتانولی لیوفلیزه شده شامل DPPH, ABTs و Power Reducing در غلظت‌های 1/0، 5/0، 1، 3 و 5 میکروگرم بر میلی‌لیتر اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد تیمار اتانولی نسبت به تیمار آبی دارای قدرت مهار‌کنندگی بالاتری است (05/0>P). با افزایش غلظت از 1/0 به 5 میلی‌گرم برمیلی‌لیتر مهار رادیکال DPPH کاهش یافت و بیشترین مهار رادیکال DPPH در غلظت 1/0 مشاهده شد. بیشترین مهار رادیکال ABTsو Power Reducingدر غلظت 5 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بود. طبق نتایج عصاره اتانولی صدف دارای خواص آنتی‌اکسیدانی مناسبی به نظر می‌رسد. از آنجایی که این صدف در آب‌بندان‌های پرورش ماهی یافت می‌شود و پس از تخلیه ماهیان، صدف‌ها با نبود آب و در نهایت مرگ روبرو می‌شوند و با توجه به خواص منحصربه‌فرد آن‌ها، مطالعات بیشتر در این زمینه می‌تواند از دفن کردن این صدف‌ها پس از صید ماهیان جلوگیری نمایند.