فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از مطالعه حاضر بررسی اثرات بیهوشی با اسانس میخک بر برخی از پارامترهای استرس اکسیداتیو در ماهی قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) بود. در آزمایش اول، زمان‌های بیهوشی و احیا در ماهیان بیهوش شده با اسانس میخک در غلظت های 10، 25، 50، 75 و 100 ppm تعیین شد. در آزمایش دوم، اثرات استرس اکسیداتیو بیهوشی با اسانس میخک در ساعات صفر و 24 ساعت پس از بیهوشی در ماهیان مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور پس از القای بیهوشی، در ساعات صفر و 24 ساعت پس از بیهوشی نمونه برداری از بافت‌های (آبشش، مغز کبد، خون و موکوس) 10 ماهی انجام شد. نمونه ها برای ارزیابی میزان فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) بررسی شدند. نتایج نشان داد که بیهوشی با اسانس میخک تغییرات معنی داری در فعالیت آنزیم های SOD و GPx در بافت های مختلف ماهیان ایجاد نکرد. با این حال، در برخی از بافت ها، تغییرات محدودی در غلظت آنزیم CAT در اثر بیهوشی بوجود آمد. بر این اساس غلظت 50 ppm اسانس میخک را می توان به عنوان یک داوری بیهوشی مناسب از نظر عدم ایجاد استرس اکسیداتیو در ماهی قزل آلای رنگین کمان معرفی کرد. با توجه به اینکه تغییرات در غلظت آنزیم‌های SOD، GPx و CAT در موکوس و خون عمدتاً با تغییرات در سایر بافت‌های ماهی (مغز، کبد و آبشش) همراستا بود، می توان نمونه‌گیری غیرتهاجمی (استفاده از خون و موکوس) را برای ارزیابی استرس اکسیداتیو در مطالعات بیهوشی ماهیان پیشنهاد کرد.