فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی سال‌های اخیر، نانوپلاستیک‌ها به‌طور گسترده‌ای وارد محیط‌های آبی شده به‌نحوی‌که آلودگی نانوپلاستیکی تبدیل به یک نگرانی جهانی شده است. در این خصوص، اطلاعات مربوط به سمیت این مواد برای آبزیان آب شیرین به ویژه در سطح مولکولی محدود می-باشد. بنابراین، در پژوهش حاضر به بررسی اثر نانوپلاستیک پلی‌استایرن بر بیان ژن‌های آنتی اکسیدانی و ایمنی ماهی گورخری (Danio rerio) پرداخته شد. بدین‌منظور، ابتدا نانوپلاستیک پلی‌استایرن سنتز و بر روی غذای ماهیان اسپری شد. سپس ماهیان گورخری به مدت ۱۴ روز در غالب چهار تیمار آزمایشی با غذای حاوی به ترتیب ۱، ۲، ۴ و ۸ درصد نانوپلی‌استایرن تغذیه شدند. یک گروه هم به عنوان شاهد با غذای معمولی بدون نانوپلاستیک تغذیه شد. پس از پایان دوره ۱۴ روزه، سطح بیان نسبی ژن‌های SOD، CAT و HSP70 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن بود که نانوپلاستیک پلی‌استایرن منجر به القای بیان ژن‌های آنتی اکسیدانی شد به‌نحوی که افزایش قابل توجهی در میزان ژن‌های SOD و CAT وجود داشت. همچنین با افزایش غلظت پلی‌استایرن تا سطح ۸ درصد، روند افزایشی در سطح بیان ژن‌های آنتی‌اکسیدانی مشاهده شد. در خصوص ژن HSP70 نیز نانوپلاستیک پلی استایرن اثر القایی داشت. روند مشاهده شده در سطح بیان ژن HSP70 با افزایش غلظت نانوپلاستیک نیز مشابه با ژن‌های آنتی اکسیدانی بود. با توجه به نتایج به‌دست آمده می‌توان بیان داشت که نانوپلاستیک می‌تواند باعث تحریک سیستم آنتی اکسیدانی و ایمنی گورخر ماهی شود.