تنوع گونه ای، پراکنش و فراوانی ماهیان در رودخانة تجن (استان مازندران)
نویسندگان
1 نویسنده مسئول، استادیار پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران
2 استادیار پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
3 استادیار پژوهشکده آبزیپروری آبهای داخلی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی، انزلی، ایران.
4 استادیار پژوهشکده اکولوژی دریای خزر، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، اموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
doi
10.22069/japu.2023.21430.1786چکیده
این پژوهش در راستای یک طرح تحقیقاتی در رودخانه تجن در طی سالهای 1401-1400 به اجرا در آمد. نمونه برداری در 7 ایستگاه مطالعاتی شامل 1) سد انحرافی ساری 2) ماهفروز محله 3) پنبه چوله 4) سوته 5) فرح آباد 6) خروجی سد لاستیکی 7) مصب رودخانه صورت گرفت. هدف از این تحقیق شناسایی، پراکنش و تنوع گونه ای ماهیان و فراوانی آنها در رودخانه تجن می باشد. در مجموع ۲۴۵۴ عدد ماهی مورد بررسی قرار گرفتند که متعلق به ۱۵ خانواده، ۲۳ جنس و ۲۷ گونه شناسایی شدند که شامل خانواده های Acipenseridae، Atherinidae، Clupeidae، Cobitida، Cyprinidae، Gastrosteidae، Gobiidae، Leuciscidae،Mugilidae،Poecillidae ، Percidae، Petromyzonida ، Xenocyprinidae ، Acheilognathidae و Syngnathidae می باشند. در این تحقیق تنوع گونه ای از قسمت بالا دست رودخانه به سمت پایین دست رودخانه افزایش داشت. بر اساس شاخص بریلیون کمترین تنوع گونه ای در ایستگاه پنبه چوله با 415/1 و بیشترین آن در ایستگاه مصب رودخانه با 989/2 بوده است. اختلاف معنی داری از نظر تنوع گونه ای در ایستگاه های مختلف وجود داشت (05/0>p). میانگین شاخص های بریلیون و شانون بدست آمده در بالادست سد لاستیکی کمتر از پایین دست سد بوده است که اثرات سد لاستیکی بر روی جوامع ماهیان را نشان می دهد. نتایج این تحقیق نشان داد که سد انحرافی و سد لاستیکی به منزلة یکی از عوامل فیزیکی و انسان ساخت توانسته است در تنوع گونهای ماهیان بالادست و پایین دست رودخانه تأثیر بگذارد بنابراین احیای رودخانه بمنظور بازسازی ذخایر ماهیان رودکوچ ضروری می باشد.