مقایسه عصارهی گل ساعتی و زولپیدم بر هورمونهای استروئیدی جنسی و فراساختار تخمدان ماهی گورامی سه خال (Trichogaster trichopterus)
نویسندگان
1 دانشجوی داروسازی گروه علوم پایه، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 نویسنده مسئول، دانشیار گروه علوم پایه، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استاد مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
doi
10.22069/japu.2023.21232.1768چکیده
زمینه و هدف: مطالعات نشان میدهد زولپیدم و گلساعتی با اثر بر GABA که یکی از نوروترنسمیترهای شناخته شده مغز است اثرات آرام بخشی و خوابآوری ایجاد میکنند. شواهد، مبنی بر وجود گیرندههای GABA در غدد درون ریز بدن از جمله تخمدان است. هدف از پژوهش مقایسه اثر عصارهی گیاه گلساعتی و زولپیدم بر تغییرات سطح هورمونهای استروئیدی جنسی و فراساختار بافت تخمدان در ماهی بالغ گورامی بود.روش تحقیق: تعداد120 قطعه ماهی گورامی سهخال با میانگین وزنی 0/49±2/76 گرم ماهی خریداری شد. ماهیها به 8 تیمار که شامل 15 قطعه ماهی تقسیم شدند شامل گروه کنترل، حلال، سه گروه تیماری دریافت کننده زولپیدم با دوزهای 5، 10 و 20 میلیگرم بر کیلوگرم وزن بدن و سه گروه تیماری عصاره گلساعتی با دوزهای 25، 50 و 100 میلیگرم بر کیلوگرم تقسیم شدند. تزریق به صورت عضلانی و جهت کم کردن استرس ماهیها یک روز درمیان صورت گرفت. سپس ماهیها تشریح و بافت تخمدان برای بررسی با میکروسکوپ نوری و الکترونی جدا و هورمونهای استروئیدی اندازهگیری شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که سطح هورمون تستوسترون و 17-هیدروکسی پروژسترون در دوز 20 میلیگرم بر کیلوگرم زولپیدم به طور معنیداری افزایش یافت (P≤0/05). در ماهیهای تحت تیمار در هر سه دوز زولپیدم، اووسیتها نسبت به گروه کنترل اغلب در فاز ویتلوژنی بودند، درحالی که درهر سه دوز گروه های عصاره ماهیهای تحت تیمار اکثر آنها در مرحله پیش هستکی قرار داشتند.نتیجهگیری: با توجه به نتایج احتمالاً زولپیدم محرک تکامل گنادی بود و عصاره گل ساعتی آن را مهار کرد.