بررسی میزان تقلب در تولید کنسرو ماهی تن با استفاده از روش DNA بارکدینگ در ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم صنایع غذایی و فناوری، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 نویسنده مسئول، گروه عمل‌آوری فرآورده‌های شیلاتی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

3 دانشیار گروه تکثیر و پرورش آبزیان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

4 دانشیار گروه شیمی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

doi
10.22069/japu.2022.20391.1684
چکیده

امروزه اختلاط گونه‌های با کیفیت پایین در فرآورده‌های کنسروی به ویژه در محصولات شیلاتی به عنوان یکی از مهم‌ترین معضلات نظارت بر برخی واحدهای تولیدی صنایع غذایی دریایی به شمار می‌رود. از میان روش‌های نوین تشخیص از تقلبات، روش‌های ژنتیکی مانند DNA بارکدینگ از صحت و دقت بالایی برخوردار است. از این رو، هدف از تحقیق حاضر، بررسی تقلب در کنسرو تن ماهیان ایران تولید شده با استفاده ازDNA بارکدینگ، بوسیله شناساگر سیتوکروم اکسیداز1 می‌باشد. در تحقیق حاضر کنسروهای ماهی تن پرشده با گوشت یک تکه و کنسروماهی تن پرشده با گوشت خردشده از برندهای مختلف موجود در بازار از مناطق مختلف کشور جمع آوری گردید. نمونه‌ها پس از استخراج DNA و بهینه سازی فرآیندهای آن، برای ژن سیتوکروم اکسیداز 1 با استفاده از پرایمرهای بهینه PCR شده و سپس مورد توالی یابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از توالی‌یابی نشان داد از100 نمونه کنسرو مورد بررسی، 80 نمونه دارای 97 درصد شباهت ژنتیکی به ماهیان تن درج شده روی برچسب قوطی کنسرو، 17 نمونه دارای 90 درصد شباهت ژنتیکی به شورت ماهیان (Sillaginidae)، و 3 نمونه مربوط به 3 گونه ماهی دیگر بود. از این میان تنها 3 نمونه مربوط به کنسروهای تن ماهی تهیه شده از گوشت یک تکه بود. نتایج نشان داد که این روش به دلیل دقت بالا و اختصاصی بودن، برای کنسروهای ماهی که ممکن است قطعات DNA طی فرآیندهای تهیه کنسرو از بین برود، بسیار کاربردی است و استفاده از آن برای بررسی میزان تقلبات غذاهای فرآوری شده پیشنهاد می گردد.