بررسی تأثیر سیاستهای نفتی و تحریمی آمریکا بر تولید نفت ایران: رهیافت ARDL
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد اقتصاد شهری و منطقهای، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
2 دکتری تخصصی اقتصاد نفت و گاز دانشگاه امام صادق (ع) و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
doi
10.47176/asr.2025.1320چکیده
منطقه خلیجفارس به دلیل برخورداری از منابع غنی انرژی و موقعیت ژئوپلیتیکی و راهبردی، همواره کانون تمرکز قدرتهای جهانی بهویژه ایالات متحده آمریکا بوده است. در این میان، تولید و صادرات نفت آمریکا و همچنین تحریمهای اقتصادی اعمالشده علیه جمهوری اسلامی ایران، از مهمترین عوامل مؤثر بر بازار جهانی نفت و وضعیت تولید نفت ایران به شمار میآیند. لذا هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل تأثیر سیاستهای نفتی و تحریمی آمریکا بر تولید نفت ایران است که بدین منظور، از روش اقتصادسنجی مدل خود رگرسیون با وقفههای توزیعی (ARDL) و دادههای سالانه طی دوره ۱۹۶۵ تا ۲۰۲۳ استفاده شده است. نتایج مدل ARDL نشان میدهد که تحریمهای آمریکا در کوتاهمدت تأثیر منفی معناداری بر تولید نفت ایران داشتهاند، اما در میانمدت و بلندمدت، این اثرات بهواسطه سیاستهای تطبیقی، کاهش یافته یا حتی خنثی شدهاند. همچنین افزایش تولید و صادرات نفت آمریکا به طور ساختاری موجب محدودسازی تولید نفت ایران از مسیر کاهش سهم بازار میشود. در مقابل، صادرات نفت ایران نقش کلیدی و مثبت در افزایش تولید داخلی داشته و وابستگی شدیدی میان این دو متغیر وجود دارد. نتایج این پژوهش میتواند به سیاستگذاران در تدوین راهبردهای مقاومسازی صنعت نفت و حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی انرژی کمک کند.
