امکان سنجی نظام انتخاباتی ترجیحی در انتخابات مجلس شورای اسلامی (مطالعه موردی؛ حوزۀ انتخابیه ممسنی و رستم)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه علوم و اندیشه سیاسی ، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی ، دانشگاه شهید بهشتی. تهران ، ایران

3 معاونت پشتیبانی،مالی و مدیریت منابع دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.29252/jlr.2021.185352.1729
چکیده

در ایران از صدر مشروطه تاکنون الگوهای مختلفی همچون انتخابات اصنافی، دو درجه و نظام اکثریتی به مرحله اجراء گذاشته شده است؛ اما هنوز بحث گزینش یک نظام انتخاباتی مطلوب، متناسب با شرایط و ویژگی‌های جغرافیایی، قومی و فرهنگی در نظام سیاسی ایران یکی از چالش برانگیزترین موضوعات در سال‌های اخیر بوده است. یکی از حوزه‌های انتخاباتی که در این خصوص با چالش‌های بیشتری مواجه می باشد، حوزۀ انتخابیه نورآباد ممسنی است. انتخابات در این حوزه به جای اینکه باعث فصل منازعه شود، خود موضوع منازعه است. با توجه به این موضوع، بنیاد پژوهش کنونی بر این پرسش نهاده شده است که در حوزه انتخاباتی ممسنی و رستم چه نوع نظام انتخاباتی می‌تواند تفاهم، همدلی و مشارکت مدنی را جایگزین تفرقه، تشتت و تعمیق شکاف‌های اجتماعی نماید؟ پاسخ اولیه و یا فرضیه‌ای که مورد مطالعه قرار گرفت این است که نظام انتخاباتی رای جایگزین( ترجیحی) الگوی مناسبی برای این حوزه انتخابیه است. در این نظام انتخاباتی به جای تاکید بر شکاف‌های اجتماعی که نامزدهای انتخاباتی برای رأی آوری بر آن اهتمام می ورزند، برعکس برای کسب اکثریت مطلق رأی دهندگان و یا انتخاب در ترجیحات(اولویت های) بعدی شهروندان، تلاش می‌کنند بر منافع و ارزش‌های گروه‌های مختلف اجتماعی تاکید و خود را بر آن متعهد سازند. با این رویکرد، اجرای این نظام انتخاباتی در درازمدت باعث انسجام اجتماعی شده و بنیان‌های وحدت را تثبیت و از چندپارچه شدن جامعه جلوگیری به عمل می‌آورد.