ارائه مدل بهزیستی روانشناختی حسابرسان و ارزیابی مضامین شناسایی شده در حرفه حسابرسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران

4 استادیار گروه حسابداری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

doi
10.22054/qjma.2023.73810.2462
چکیده

تغییر ماهیت دانش رفتاری در حرفه حسابرسی از فرآیندهای صرفاً کلاسیک در توسعه کارکردهای حسابرسان به فرآیندهای فلسفی و شناختی باعث افزایش کیفیت زندگی کاری در این عرصه برای متصدیان حرفه‌ای آن شده است. هدف این مطالعه، تحلیل شبکه‌ای مدل بهزیستی روان‌شناختی حسابرسان برای تبیین محورهای کارکردی در حرفه حسابرسی می‌باشد. این مطالعه ازنظر روش‌شناسی اکتشافی و به لحاظ تحلیلی ترکیبی قلمداد می‌شود؛ زیرا به دلیل فقدان چارچوب منسجم در خصوص شناخت ابعاد بهزیستی روان‌شناختی حسابرسان، این مطالعه از طریق تحلیل تماتیک نسبت به شناسایی مضامین مطالعه طی 12 مصاحبه و کدگذاری اقدام نمود. سپس با استفاده از دو فرآیند تحلیل دلفی فازی و دلفی کلاسیک، پایایی مضامین سازمان‌دهنده و پایه مورد تحلیل قرار گرفت تا درنهایت در بخش کمی، جهت تبیین مضامین تأییدشده از مرحله تحلیل دلفی در کارکردهای حرفه‌ای حسابرسی، از تحلیل شبکه‌ای فازی استفاده شود. در این مطالعه باتوجه به نقطه اشباع تئوریک در تحلیل تماتیک، 12 نفر از خبرگان حسابداری مشارکت داشتند و در بخش کمی نیز 30 نفر از حسابرسان دارای بیش از 5 سال سنوات در حرفه حسابرسی که از تجربه‌های کاری و سطح دانش فنی برخوردار بودند، اقدام به مشارکت نمودند. نتایج مطالعه در بخش کیفی طی 12 مصاحبه انجام‌شده از وجود ۳ مضمون فراگیر و 6 مضمون سازمان دهنده و 38 مضمون پایه حکایت دارد. همچنین بر اساس نتیجه تحلیل دلفی مشخص گردید، از مجموع 38 مضمون پایه، 17 مضمون نهایی در قالب 6 مضمون سازمان‌دهنده وارد تحلیل شبکه‌ای فازی شدند که یافته‌ها نشان داد، اثرگذارترین مضمون سازمان‌دهنده بهزیستی روان‌شناختی در بستر کارکردهای حرفه‌ای حسابرسی، مضمون تحریک ادراک حسابرسان می‌باشد. همچنین مشخص گردید، تقویت منبع کنترل درونی در حرفه حسابرسی به‌عنوان محوری‌ترین مضمون پایه بهزیستی روان‌شناختی در حرفه حسابرسی محسوب می‌شود. این مطالعه ضمن توسعه ادبیات نظری مرتبط با حوزه رفتار حرفه‌ای در حسابرسی می‌تواند به تقویت رهنمودهای آیین رفتار حرفه‌ای کمک نماید تا با تحریک انگیزه‌های درونی، سطح اثربخشی کارکردهای حسابرسان ارتقا یابد.