فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ظهور و گسترش گروه‌های تکفیری و تروریستی به‌ویژه در سوریه مانند داعش و جبهه‌النصره که بعدها به هیئت تحریرالشام تغییر نام داد، چالش‌های پیچیده‌ای در سیاست خارجی آمریکا ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی رویکرد ایالات‌متحده به این گروه‌ها، از منظر نظریه «قدرت هوشمند» به بررسی سیاست‌های متناقض واشینگتن در قبال این گروه‌ها می‌پردازد. روش‌شناسی پژوهش، تاریخی- تحلیلی با رویکرد انتقادی است که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، تحولات سیاست خارجی ایالات‌متحده از سال 2013 تا 2024 را بررسی کرده است. مطالعه سابقه تاریخی نشان داد که آمریکا در دهه 1980 با حمایت از برخی اعراب و ‌افغان‌ها، زمینه‌ساز شکل‌گیری گروه‌های افراطی همچون القاعده شد که بعدها به تهدیدی علیه منافع این کشور تبدیل شدند. در همین راستا، یافته‌ها تأیید کردند که آمریکا با بهره‌گیری از ابزارهای قدرت سخت (عملیات نظامی، فراهم ساختن تسلیحات و تحریم‌های اقتصادی) و نرم (دیپلماسی عمومی، تعامل دیپلماتیک و کمک‌های بشردوستانه) دائماً به‌دنبال مدیریت و بهره‌گیری از این گروه‌ها بوده است. تحول در رویکرد واشینگتن نسبت به هیئت تحریرالشام و خروج این گروه از فهرست گروه‌های تروریستی در سال 2024، نمونه‌ای از انعطاف‌پذیری سیاست آمریکا در راستای تأمین منافع منطقه‌ای خود است. نتیجه‌ پژوهش نشان می‌دهد سیاست قدرت هوشمند آمریکا در قبال گروه‌های تکفیری با تأکید بر سوریه، علی‌رغم تناقضات آشکار، در خدمت اهداف استراتژیک این کشور در غرب آسیا است.